شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان خراسان جنوبی

دسته: کمیته کارشناسی

  • صد و سی و پنجمین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

    احصا مشکلات حوزه دام و طیور و تبادل نظر و ارائه پیشنهاد جهت عبور از ایام گذار اصلاح نظام ارزی کشور

    رضا فروزانفر- نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند در جلسه کارشناسی شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان مورخ 11/11/1404 بیان نمود : پیرو تصمیم شایسته دولت چهاردهم مبنی بر حذف ارز ترجیهی، ضمن ابراز موافقت تولید کنندگان دام و طیور با اصل این موضوع، از آنجا که درباره نحوه اجرا، بر خلاف سال ۱۴۰۱ که مرتباً روند اجرای حذف این ارز، در ارتباط نزدیک با تشکل‌ها بررسی و مورد ارزیابی قرار می‌گرفت، هیچ اطلاع رسانی و مشورتی با بخش خصوصی صورت نگرفته و فضایی مبهم و غیرقابل پیش‌بینی ایجاد نموده‌اند که نکات درخور توجه ذیل به عنوان الزامات اجرای این جراحی یادآور می شود:
    1- در سال ۱۴۰۱ با برنامه‌ریزی برای تامین نهاده‌ها از ماه‌ها قبل، ذرت و کنجاله سویا به مقدار کافی، حتی برای دوره‌های آتی، در انبار تولید کنندگان موجود بود و بدین ترتیب، فضا برای جوجه ریزی و اطمینان از حفظ روند تولید کاملاً مهیا گردید، لیکن امروز ماه‌هاست که با اختلال شدید در روند تامین نهاده مواجهیم و انبارهای خالی، تولید کننده را در شرایطی قرار داده که تامین نهاده به امری روزانه بدل گردیده و این عدم اطمینان تقاضا برای جوجه ریزی را کاهش داده، تا جایی که جوجه یک روزه به بهایی بسیار نازل به فروش می‌رسد.
    2- قیمت گذاری دستوری و عدم توجه به هزینه‌های گزاف تولید زیان هنگفت واحد های تولیدی را در پی داشته و لذا جریان نقدینگی تولید کنندگان را به شدت تحت تاثیر قرار داده و بدین ترتیب افزایش ناگهانی قیمت نهاده‌ها می‌تواند اسباب توقف تولید را به دلیل کسری شدید نقدینگی فراهم سازد. در سال ۱۴۰۱ بخش قابل توجهی از بار افزایش نیاز به نقدینگی را وارد کنندگان با فروش اعتباری بر عهده گرفتند لیکن امروز با توجه به مطالبات معوق ارزی آنها از دولت امیدی به تامین نقدینگی از این طریق وجود ندارد و در بانک‌ها هم با توجه به ممنوعیت‌های اعمال شده مربوط به سیاست های انقباظی رمقی برای این مهم وجود دیده نمی‌شود.
    3- تورم افسار گسیخته و فضای افزایش هزینه‌ها، اهم از تجدید نظر در هزینه‌های نیروی کار، حمل و نقل، انرژی، خدمات و… که با آغاز سال جدید وقوع خواهد یافت و نیز افزایش‌های روزانه هزینه مواد مصرفی ،فشار بر نقدینگی را بیش از پیش افزایش خواهد داد و در شرایط کنونی ممری هم برای جبران آن وجود ندارد.
    4- ذخایر استراتژیک نهاده نزد شرکت پشتیبانی به حداقل رسیده و امکان جایگزینی اضطراری آن برای رفع بخشی از مشکلات فوق ،ناممکن به نظر می‌رسد در حالی که در سال ۱۴۰۱ این ذخایر در حداکثر میزان ممکن تامین و در شرایط اضطرار قابل تزریق به بازار بود.
    5- عدم اطلاع رسانی شفاف در خصوص روند انجام اصلاحات ارزی ،تولید کنندگان را بیش از پیش در شرایط عدم اطمینان قرار داده است .بسیاری از تولید کنندگان ،هم اکنون بر روی سامانه بازارگاه ،مقادیر قابل توجهی نهاده از دوره‌های گذشته مطالبه دارند که خرید آنها به دلیل عدم عرضه نهاده از جانب تامین کنندگان مقدور نگردیده است. در حالی که گوشت مرغ مرتبط با این نهاده قبلاً به مبادی تنظیم بازار تحویل گردیده نهاده آن با نرخ آزاد تامین شده است همچنین مقادیر قابل توجهی نهاده که خریداری گردیده ولیکن تا امروز حمل نشده و نحوه تعیین تکلیف آن بر این ابهام افزوده است.
    فروزانفر در ادامه برای غلبه بر مشکلات ذکر شده و تبعات عدم اجرای الزامات فوق که مستقیماً سفره مردم و امنیت غذایی را با مشکلات بسیار جدی مواجه خواهد ساخت، پیشنهاداتی به شرح زیر ارائه نمود:
    1- تعیین تکلیف سهمیه‌های جذب نشده بازارگاه از طریق اتاق ایران در پنل کارخانجات زنجیره مرغداران و دامداران دیگر تشکل‌های وابسته هم اکنون بر روی سامانه بازارگاه مقادیر قابل توجهی نهاده از دوره‌های گذشته مطالبه دارند که خرید آنها به دلیل عدم عرضه نهاده از جانب تامین کنندگان مقدور نگردیده است در حالی که گوشت مرغ مرتبط با این نهاده‌ها قبلاً به مبادی تنظیم بازار تحویل گردیده و نهاده آن با نرخ آزاد تامین شده است همچنین مقادیر قابل توجه نهاده که خریداری گردیده لیکن تا امروز حمل نشده و نحوه تعیین تکلیف آن بر این ابهام افزوده است.
    2- نحوه پرداخت مطالبات معوق ارزی وارد کنندگان از طریق اتاق ایران مشخص و هرچه سریعتر به آنها پرداخت گردد تا حداقل در این بزنگاه حساس بتوانند با فروش اعتباری نهاده‌ها بخشی از بار تامین نقدینگی را با هزینه منصفانه به عهده گیرند.
    3- حداقل دو بانک کشاورزی و صنعت و معدن با رویکرد تسهیلگری با اختیارات مکفی در خصوص تمهید موانع پرداخت تسهیلات با توجه به سرمایه در گردش حداقل 4 برابری اعم از مطالبات معوق چک‌های بلامحل و برگه خورده و فارغ از معدل موجودی و با تخصیص اعتبار کافی در خصوص تامین نقدینگی با ابزار نقدی و اعتباری برای تولیدکنندگان مشخص شوند و فورس ماژور مسائل مربوط به سرمایه در گردش با این ابزار برای آنها مرتفع گردد.همچنین نسبت به درخواست استمهال و امهال وام های قبلی از طریق بانک های استان موافقت و اقدام عاجل انجام گردد.
    4- همه بخش‌های تقاضا با ابزار مورد نیاز تقویت شوند از طریق اتاق ایران پیگیری شود تا خللی به تولید و خصوصاً بخش بالا دست زنجیره تامین یعنی گله‌های مولد اجداد و مرغ مادر وارد نگردد از مصرف کنندگان با ارائه کالا برگ حمایت شود.
    5- خرید مرغ منجمد و گرم و تخم مرغ با قیمت تضمینی منصفانه از تولید کنندگان داخلی برای تامین کالای مرتبط با کالابرگ توسط دولت صورت پذیرد .
    6- از قیمت گذاری دستوری خودداری و در روند اجرایی آن ها تسهیلگری لازم توسط سازمانهای اجرایی و نظارتی ضروری است و از تصمیمات خلق الساعه و جزیره ای استان ها در حوزه تنظیم بازار پرهیز گردد.
    7- با عنایت به کاهش قابل توجه تقاضا راهی جز توسعه بازارهای صادراتی در همه حلقه‌های زنجیره‌های تولید از قبیل کارخانجات مرغ مادر، جوجه کشی، کشتارگاه‌ها و فارم‌های گوشتی، تخمگذار ، دامداری‌ها و … نمی‌باشد.
    وی همچنین تأکید نمود درگذشته چون ممنوعیت صادرات وجود داشته و همچنین بهره وری نیز به دلیل سوبسیت در صنعت دام و طیور پایین بوده نیاز هست علاوه بر حذف عوارض گمرکی در کوتاه مدت مشوق صادراتی نیز مهیا گردد و با عقد قرارداد و کنوانسیون غذایی با کشورهای همسایه تسهیلگری لازم صورت پذیرد برای رفع تعهد ارزی برای استان‌های مرزی با توجه به امکان تهاتر در قوانین مرتبط از جمله حوزه حفظ نباتات برای واردات نهاده های دامی و کشت مزارع زمینی تجدید گردد و سامانه های مترتب به سرعت تعدیل و تلطیف گردد و بروکراسی اداری به حداقل ممکن برسد.
    8- الزام جوجه ریزی سویه آرین حذف شود تا اصلاح نژاد و بهبود ضرایب تبدیل و شاخص های تولید در حد ذخیره بانک ژنتیکی باقی بماند.
    9- ده ها سامانه مترتب به صنعت طیورکه گاها هزینه های هنگفتی هم تحمیل می نماید، وابسته به وزارت جهاد کشاورزی، سازمان دامپزشکی، صمت، دارایی،گمرک، استاندارد و… به حداقل رسیده و از موازی کاری سازمان ها پرهیز و در یک سامانه یکپارچه مثل جامع انبار ها خلاصه گردند.
    10- امید به خدا پس از کم شدن تصدی گری ناکارآمد دولت در اقتصاد، دولتمردان تلاش کنند که با حمایت از انسجام صنفی و ادغام بخشهای مختلف تولیدی و بخش خصوصی بتواند با برنامه ریزی و تقسیم کار با توجه به ظرفیت های کشور البته با حفظ قدرت خرید داخلی توسط ابزار های حمایتی دولت و توجه ویژه به صادرات تعادل در عرضه و تقاضا برقرار تا به توسعه پایدار در صنعت دام و طیور کشور نائل آییم.
    سید حسین خیریه – رئیس کمیته دام و طیور کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند در این جلسه اظهار نمود مطالبات صنفی، از جمله انجمن خوراک دام و انجمن تولیدکنندگان زنجیره‌ای گوشت و مرغ، به‌طور رسمی مطرح گردیده است و مکاتباتی در سطح کلان نیز در این خصوص انجام شده است وی در ادامه با درخواست از اتاق بازرگانی استان در خصوص طرح موضوع در جلسه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی تاکید نمود نتیجه مسائل مطروحه از طریق پایتخت پیگیری شود. خیریه در ادامه با اشاره به اینکه در این بازه زمانی، دو مشکل عمده منجر به بروز مطالبات مرغداران و کارخانجات گردیده است گفت، نخست عدم عرضه به‌موقع سهمیه مقرر در بازارگاه بوده است، بدین‌صورت که سهمیه اعلام می‌شد، ولی تنها ۲۵% یا ۳۵% از آن قابل خرید بود و عملاً بازار دچار رکود می ‌شد. مشکل دوم، مربوط به مسدود بودن سیستم خرید کارخانجات بود. به‌عنوان مثال، یک مرغدار حداقل یک هفته پیش از زمان جوجه‌ریزی می‌بایست دان مورد نظر را در اختیار مرغدار قرار گیرد تا فرآیندهای مقدماتی انجام پذیرد. پس از جوجه‌ریزی، حداقل ۱۰ تا ۱۵ روز زمان لازم است تا سهمیه مرغدار به بازارگاه منتقل و شارژ گردد. لذا بعد از انتقال شارژ سهمیه به کارخانه، فرآیند خرید انجام و تحویل نهاده از بنادر حدوداً یک تا دو ماه به طول می‌انجامید، بنابراین وضعیتی پدید می آید که کارخانجات با حجم انبوهی از مطالبات معوق مواجه شدند و ناگزیر جهت خرید نهاده به قیمت جدید از تمامی منابع مالی موجود و در دسترس خود و بانک ها استفاده نماید. رئیس کمیته دام و طیور در ادامه افزود در حال حاضر شرایط به گونه ای است که کارخانه ها تنها برای مدت خیلی کمی قادر به پوشش زنجیره‌های تأمین و مشتریان خود می باشد چرا که امکان خرید نهاده از فعالان این حوزه سلب گردیده و کارخانجات در وضعیت تعطیلی قرار گرفته اند و متأسفانه مجوز خرید از آنان گرفته شده است. وی در ادامه افزود از آنجا که تمامی کارخانجات کشور، می‌توانند به‌عنوان ذخیره استراتژیک ملی عمل نمایند، در صورت حمایت، امکان احداث انبارهایی برای ذخیره‌سازی وجود دارد. وی با اشاره به هدف گذاری ظرفیت انباری برای سال های آتی گفت افزایش ظرفیت انباری از ۲۵۰۰۰ تن به حداقل ۵۰۰۰۰ تن را هدف قرار داده ایم اما باتوجه به شرایط موجود، تأمین مالی بسیار دشوار است. بنابراین، دولت می‌بایست در این خصوص چاره‌اندیشی نماید. لذا اولین اقدام دولت باید تعیین تکلیف فوری مطالبات نهاده ها از بازارگاه به نرخ ارز ترجیهی در خصوص دامداران، مرغداران و کارخانجات و بازپرداخت به‌موقع به آنان باشد. خیریه با اشاره به اینکه فعالان حوزه دام و طیور به تعهدات خود در این زمینه عمل نموده اند گفت فعالان این حوزه نهاده ها را با نرخ ارز ۲۸۵۰0 تومان خریداری کرده و به مرغدار تحویل داده اند و مرغ به کشتارگاه و سپس به سفره مردم راه یافت، اما هنوز نهاده ای با ارز ترجیهی در اختیار کارخانجات قرار نگرفته است. این در حالی است که از کارخانجات خواسته می شود نهاده ها را با قیمت جدید ارز تهیه کنند. رئیس کمیته دام و طیور ادامه داد مسئله بعدی این است که با توجه به آزادسازی نرخ ارز، صادرات آزاد نشده است. وی در ادامه با اشاره به مشکلات پیش آمده برای مرغداران تخم گذار گفت از فروردین و اردیبهشت ماه سال جاری، حداقل برای مدت ۶ ماه، مرغداران تخم‌گذار مجبور به عرضه محصول با قیمت نازل در بازار شدند و کلیه آنان بدهکار گردیدند. آیا این رویه عادلانه است؟ و از آنجا که این افراد بدهکار شده بودند کارخانجات خود را موظف به همکاری کرده و همکاری لازم را نیز بعمل آوردند، اما منابع مالی آن از کجا باید تأمین شود؟ آیا باید نادیده گرفته شود؟ این در حالی است که هیچ بانکی حاضر به همکاری نبود. خیریه در ادامه افزود در حال حاضر آنچه مصوب دولت است، پرداخت نمی‌شود. بنابراین ضروریست راه حلی جهت تأمین مالی این حوزه راهکاری جهت بازپرداخت وام‌های دریافتی با نرخ بهره بالا یافت.راهکار استمهال وام های دریافتی به مدت 6 ماه. رئیس کمیته دام و طیور با اشاره به موضوع سرمایه در گردش واحدهای دام و طیور گفت در حال حاضر سرمایه در گردش این واحدها به 4 برابر افزایش پیدا کرده است. این در حالی است که واحدها حداقل سه برابر با کسری سرمایه مواجه‌اند.خیریه با اشاره به افزایش بی سابقه قیمت ذرت گفت همچنین قیمت ذرت از ۱۱ هزار تومان به۴۶ الی۴۷ هزار تومان رسیده است؛ (یعنی حدود 4 برابر) در واقع سرمایه در گردش پیشین فعالان این حوزه برای فعالیت کافی نمی باشد. وی در ادامه با اشاره به اینکه دو بانک کشاورزی و صنعت و معدن، امکاناتی از سوی دولت جهت ارائه وام برای فعالان صنعت دام و طیور در اختیار دارند، گفت یکی از این بانک‌ها، بانک کشاورزی است که تسهیلات را به صورت اعتباری به مرغدار ارائه می نماید که این روش کارایی لازم را نخواهد داشت و ضروری است 50 درصد از تسهیلات را به صورت نقدی و فقط جهت خرید نهاده ها در اختیار واحدها قرار دهد تا از این بحران به خوبی عبور نمایند. همچنین با توجه به اینکه در بانک صنعت و معدن پرداخت سقف خرید فاکتوری محدود است، طرح بانک صنعت و معدن نیز کارایی لازم در خصوص حل مشکل را نخواهد داشت.
    در ادامه نمایندگان شرکت تعاونی های مرغداران گوشتی و تخم گذار شهرستان های استان به بیان مشکلات این حوزه و ارائه پیشنهادات پرداختند.
    غلامرضا هادربادی – نماینده دبیر کمیسیون هماهنگی بانکهای استان در این جلسه اظهار داشت با توجه به صدور دستورالعمل برای دو بانک کشاورزی و صنعت و معدن در خصوص اعطای تسهیلات به فعالان حوزه دام و طیور، تاکنون دستورالعملی برای سایر بانک‌ها ابلاغ نشده است.
    محمد حسین فنودی- مدیر بانک صنعت و معدن استان با اشاره به جلسه‌ای که با حضور مدیرکل بانک مرکزی و مدیران عامل بانک های صنعت معدن و کشاورزی کشور برگزار شد، گفت در این جلسه موضوع افزایش سرمایه بانک صنعت و معدن و بانک کشاورزی به تصویب رسید. وی در ادامه افزود در جلسات مختلف استانی نیز بارها تأکید کرده‌ایم که این موضوع به‌منزله تزریق سرمایه در گردش نیست، بلکه افزایش سرمایه بانک‌هاست که ان‌شاءالله در آینده، با تحقق آن، توان تسهیلات‌دهی این دو بانک افزایش خواهد یافت. بنابراین این فرایند دقیقاً مشابه افزایش سرمایه شرکت‌هاست که نیازمند تأمین منابع از محل‌هایی مشخص است. مدیربانک صنعت و معدن استان افزود پیش از اجرای سیاست حذف ارز ترجیحی، از تعدادی از حداقل مشتریان فعال بانک در حوزه‌های مرتبط دعوت به عمل آمد و جلساتی نیز با حضور این عزیزان، چه در استان و چه در تهران، برگزار شد. در این نشست‌ها، موضوع «تأمین مالی تقاضا» برای شرکت‌ها مطرح گردید. به‌عنوان نمونه، برای شرکت‌هایی که دارای سردخانه یا کشتارگاه هستند، مقرر شد با معرفی مرغداران تحت پوشش خود، برای هر شرکت تا سقف ۵۰ میلیارد تومان تأمین مالی انجام شود. بدیهی است که در استان خراسان جنوبی، عمده مرغداران اشخاص حقیقی هستند. با این حال، به دلایلی از جمله مشکلات مالیاتی، نسبت مالکانه، شمول ماده ۱۴۱ قانون تجارت و به‌طور کلی ضعف در شاخص‌های مالی، متأسفانه اغلب مرغداران فاقد صورت‌های مالی قابل ارائه در استان بودند. لذا در حال حاضر، در تلاش هستیم تا اعضای هیئت‌مدیره بانک را متقاعد کنیم که شرایط خاص استان خراسان جنوبی، به‌ویژه در پی حذف ارز ترجیحی، با ارقام و برآوردهایی که در سطح ملی مطرح می‌شود، قابل مقایسه نیست. فنودی در ادامه با اشاره به سقف تسهیلات برای فعالان این حوزه گفت سقف تسهیلات برای هر شخص حقیقی سه میلیارد تومان پیشنهاد شده است. به‌عنوان مثال، اگر از میان ۲۰ نفر معرفی‌شده، ۱۵ نفر از نظر استعلامات بانکی مورد تأیید قرار گیرند، برای هر یک از این افراد تا سقف سه میلیارد تومان تأمین مالی انجام خواهد شد. در عین حال، مبلغ تسهیلات مستقیماً به حساب کشتارگاه یا تأمین‌کننده مواد اولیه واریز می‌شود. همچنین تضمینات مربوطه نیز بر عهده خود مرغدار یا تأمین‌کننده خواهد بود و توسط ایشان تهیه و ارائه می‌گردد. با این حال، مسئولیت بازپرداخت تسهیلات بر عهده مرغدار است. وی ادامه داد به بیان دیگر، مرغدار ضمانت بازپرداخت سه میلیارد تومان را ارائه می‌دهد، بانک مبلغ را به حساب کشتارگاه یا تأمین‌کننده نهاده واریز می‌کند و بازپرداخت آن بر عهده خود مرغدار خواهد بود. این تسهیلات معمولاً در قالب وام‌های کوتاه‌مدت دو یا سه‌ماهه تعریف می‌شود، اما پرداخت به تولیدکننده یا کشتارگاه به‌صورت نقدی انجام می‌گیرد. بانک نیز در این فرایند کارمزد مربوطه را دریافت می‌کند که حسب مورد، از کارخانه یا تأمین‌کننده اخذ خواهد شد.
    علیرضا قاسمی- مسئول اعتبارات بانک کشاورزی استان در این جلسه اظهار داشت مبنای پرداخت تسهیلات، سرمایه ثبتی واحدهاست. بر اساس سرمایه ثبتی، سقف مشخصی از تسهیلات قابل دریافت است؛ اما در بسیاری از موارد، میزان تسهیلات درخواستی متقاضیان به‌مراتب بیش از این سقف است. در چنین شرایطی، بانک افزایش سرمایه را به‌عنوان راهکار پیشنهاد می‌دهد. وی در ادامه افزود در حال حاضر، دقیقاً همین وضعیت در بانک کشاورزی و بانک صنعت و معدن نیز رخ داده است. با افزایش سرمایه این بانک‌ها موافقت شده، اما از آنجا که بانک مرکزی برای هر بانک سهم و سقف پرداخت تعیین می‌کند، این افزایش سرمایه لزوماً به معنای امکان پرداخت فوری تسهیلات نیست. بنابراین برداشت نادرستی وجود دارد که تصور می‌شود مثلاً ۷۰ همت افزایش منابع به این معناست که از فردای آن روز امکان دریافت کامل این مبلغ وجود دارد؛ در حالی که چنین امکانی فراهم نیست. در عمل، ممکن است سهم تخصیصی بانک مرکزی رقم بسیار پایین‌تری، مثلاً حدود ۱۰۰ میلیارد تومان باشد که با توجه به افزایش نرخ‌ها و شرایط بازار، پاسخگوی نیازها نیست. مسئول اعتبارات بانک کشاورزی استان افزود سیستم‌های نظارتی بانک‌ها را ملزم کرده‌اند که پرداخت‌ها صرفاً به حساب سامانه بازارگاه انجام شود و تحت هیچ شرایطی وجوه به حساب اشخاص واریز نشود. این موضوع در عمل، برای تأمین نهاده‌ها یا خرید جوجه و موارد مشابه، مشکلات و اشکالاتی ایجاد کرده است. لذا مقرر شد این مسائل احصا و با انتقال آن به مسئولان ذی‌ربط، راهکارهایی برای رفع مشکلات در این زمینه اتخاذ گردد.
    احسان بیکی، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند، در این جلسه در خصوص دستورالعمل‌های اجرایی تسهیلات در حوزه دام و طیور مطالبی را بیان کرد. وی ضمن قدردانی، خطاب به نمایندگان محترم بانک‌ها اظهار داشت: با هر ابلاغ، دستورالعمل یا مصوبه‌ای که صادر می‌شود، خواهشمند است پیش از تهیه دستورالعمل و ابلاغ، نظر بخش خصوصی نیز اخذ شود. وی افزود: ممکن است از دیدگاه بانک یک مصوبه تصویب و ابلاغ شده تلقی شود، اما فردی که شش ماه بعد باید برای بازپرداخت اقساط مراجعه کند، عملاً سه ماه در شرایطی قرار می‌گیرد که با فاصله زمانی و اختلاف محاسباتی مواجه است؛ موضوعی که به‌ویژه در مورد مبالغی که از مرغداران مطالبه می‌شود، فشار مضاعفی ایجاد می‌کند. بیکی ادامه داد چنانچه بانکی اساساً تمایلی به پذیرش ریسک تسهیلات نداشته باشد، دیگر چه انتظاری می‌توان از آن داشت که هم تسهیلات اعطا کند و هم در ادامه، همراهی لازم را با تولیدکننده داشته باشد؟ متأسفانه در بسیاری موارد، محل تولید به‌عنوان محل بازپرداخت و حتی به‌عنوان وثیقه مورد قبول قرار نمی‌گیرد؛ در چنین شرایطی، انتظار همکاری عملاً بی‌معناست. رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی تصریح کرد در واحدهای تولیدی که در حال فعالیت هستند و کارگر در آن‌ها مشغول به کار است، امکان توقیف و اعمال برخی ضمانت‌ها وجود ندارد و لازم است در تعیین تضامین، به‌گونه‌ای عمل شود که فشار غیرضروری بر تولیدکننده تحمیل نشود. بیکی در ادامه با اشاره به موضوع افزایش سقف اعتباری استان گفت رقم ۱۰۰ میلیارد تومان مطرح شده است، اما با توجه به شرایط موجود، این مبلغ در عمل پاسخگوی نیاز استان نیست و شاید تنها برای تکمیل چند واحد مرغداری کفایت کند. آن هم در صورتی که منابع در چند مرحله آزاد شود؛ در حالی که تا زمان تحقق این فرآیند، ممکن است برخی واحدها به تعطیلی کشیده شوند.
    حامدعارفی‌نیا – معاونت بهبود تولیدات دامی استان در این جلسه اظهار نمود موضوع نهاده‌هایی که از ابتدای سال وارد استان خراسان جنوبی شده، به‌صورت مستمر در حال پیگیری است. وی افزود میزان کل ذرت حمل شده به استان از ابتدای سال جاری 223920 تن بوده که از این میزان، ۲۴ هزار و ۲۴۸ تن اساساً از بنادر به استان حمل نشده است. به‌عبارت دیگر، حدود ۱۲ درصد از ذرت استان عملاً از بنادر حمل نگردیده و وارد استان خراسان جنوبی نشده است. وی در خصوص سویای خریداری شده گفت از مجموع 85845 تن سویای خریداری‌شده میزان 8691 تن معادل 10 درصد به استان حمل نگردیده است همچنین از مجموع میزان 46822 تن جو میزان 10249 تن از محل بنادر به استان نیز حمل نگردیده است. عارفی نیا در ادامه تصریح نمود این موضوعات از جمله مباحث جاری و مستمر ماست که به‌صورت هفتگی، چه به شکل رسمی و چه غیررسمی، در سطح استان و وزارت جهادکشا.ورزی پیگیری می‌شود. همچنین تمامی این موارد به اطلاع وزیر محترم نیز رسیده است. معاون بهبود تولیدات دامی استان در خصوص مطالبات گاوداران گفت، حدود ۱۶ هزار مورد در این خصوص طلب وجود دارد که مبالغ آن، با جزئیات و ارقام دقیق، به استحضار رسیده و به نوعی مشمول حمایت‌های ترجیحی است. با این حال، موضوع طلب نهاده های مرغداران و گاوداران قبل از اجرای طرح کارآمد سازی به قول مساعد مسئولان وزارت جهادکشاورزی در حال پیگیری می باشد. وی با اشاره به ضرورت حمایت از تولیدکنندگان در شرایط فعلی افزود امیدواریم برنامه ریزی ها در خصوص اجرای طرح کالابرگ به سمت و سویی هدایت شود که یارانه مربوط به تولیدات مواد پروتئینی توسط شهروندان صرفا به منظور خرید همین کالاها مورد استفاده قرار گیرد. معاون بهبود تولیدات دامی اداره کل جهاد کشاورزی استان با اشاره به مباحث قیمت گذاری گفت انتظار ما در شرایط فعلی این است که از تمامی ظرفیت ها به منظور حمایت از تولیدات استان استفاده نماییم. وی با اشاره به قیمت تمام شده محصولات پروتئینی در استان به ویژه شیر، گوشت مرغ، گوشت قرمز و تخم مرغ گفت سیاست گذاری در حوزه تنظیم بازار این محصولات می بایست با در نظر گرفتن سود واقعی اقتصادی این صنعت صورت پذیرد . وی با اشاره به درخواست تولیدکنندگان در خصوص کاهش 8 درصدی قیمت گوشت مرغ در استان گفت یکی از اهداف اساسی اجرای طرح کارآمدسازی یارانه ها ایجاد فضای رقابتی مبتنی بر عرضه و تقاضا و شرایط رقابتی در بازار آزاد است که این در همین راستا امیدواریم در آینده نزدیک موضوع در کمیسیون تنظیم بازار مورد تجدید نظر قرار گیرد. هدف ما این بوده که استان خراسان جنوبی همواره کمترین نرخ تورم را داشته باشد، اما تحمیل ماهانه این ۸ درصد، آن هم در شرایطی که نه بازار استان سیستان و بلوچستان را در اختیار داریم و نه مزیت خاصی در تولید، محل تأمل جدی است. عارفی نیا با تاکید بر ضرورت تامین مایلی تولیدکنندگان این حوزه گفت اگر امروز تولیدکننده از چرخه خارج شود، بازگشت او در آینده بسیار دشوار و در برخی موارد غیرممکن خواهد بود. موضوع اخذ مجوزها و همچنین بحث صادرات از دیگر مسائل مهم استان است. به نظر می‌رسد صادرات نباید صرفاً به خام‌فروشی تخم‌مرغ محدود شود، بلکه صادرات محصولات فرآوری‌شده باید در دستور کار قرار گیرد که این امر کاملاً قابل پیگیری و بسیار حائز اهمیت است. وی با اشاره به مشکلات مرغداران در حوزه دامپزشکی گفت سؤالی در این خصوص مطرح می گردد این است آیا تناسب واقعی بین تعداد دامپزشکان ناظر در واحدهای مرغداری تخم گذار و گوشتی به منظور نظارت کافی وجود دارد یا خیر؟ که این موضوع می تواند به صورت ویژه در دستور کار مسئولان بهداشت حوزه دام و طیور قرار گیرد. معاون تولیدات دامی استان در ادامه با تاکید بر بحث بهسازی واحدهای مرغداری استان گفت اختصاص خطوط اعتباری جهت بهسازی سالن‌های مرغداری می‌تواند از فشار هزینه‌ مرغداران بکاهد و به تقویت واحدهای آنان کمک کند. وی در پایان گفت در خصوص بیمه محصولات کشاورزی پیگیری ها به صورت ویژه می بایست در دستور کار قرار گیرد. وی تاکید بر ضرورت ایجاد هم افزایی بیشتر بین نهادهای متولی تولید و تولیدکنندگان گفت امیدواریم با هدف گذاری مناسب شاهد رشد و توسعه بیش از پیش صنعت دام و طیور در استان باشیم.
    علی صادقی- نماینده دفتر هماهنگی امور سرمایه گذاری و اشتغال استانداری در این جلسه اظهار نمود در جریان اصلاح ارز ترجیحی، بیشترین میزان تأثیر متوجه بخش دام و طیور بوده است. لذا با توجه به تصمیم دولت در اجرای این طرح، ضروری است که روند آن بر پایه تصمیمات کارشناسی پیش برده شود؛ وی در ادامه افزود: حوزه دام و طیور نقش بسزایی در تأمین معیشت و سفره مردم دارد. در این راستا، دو موضوع اساسی «سرمایه در گردش» و «تأمین کالا» مطرح است که تحقق آن‌ها به عوامل متعددی از جمله تأمین نهاده‌ها، نقدینگی و سرمایه در گردش، نظام قیمت‌گذاری و همچنین صادرات وابسته است. وی اهداف اصلی اصلاح ارز ترجیحی را حذف رانت و حرکت به سمت تولید مبتنی بر رقابت سالم، عنوان نمود.
    در پایان جلسه پیشنهاداتی جهت طرح در شورای گفت و گوی استان و پیگیری در سطح ملی ارائه گردید.

  • صد و سی و چهارمین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

    تعیین تکلیف اراضی شهرک تخصصی زرشک و عناب بیرجند

     

    احسان بیکی – رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند درجلسه کارشناسی مورخ 23/10/1404 با اشاره به بحث شهرک تخصصی زرشک و عناب در این جلسه اذعان نمود با پیگیری های انجام شده توسط کمیسیون کشاورزی، اتاق بازرگانی و گروه کاری زرشک انتخابات اتحادیه زرشک برگزار گردید و 2 ماه از شروع به کار این اتحادیه می گذرد. وی در ادامه افزود هدف اصلی این اتحادیه تحت پوشش قراردادن کلیه کارگاه های زرشک پاک کنی استان و تجمیع آن ها در شهرک تخصصی زرشک می باشد. رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به درخواست بالای صادرات زرشک افزود به دلیل نوسانات نرخ ارز و بالا رفتن قیمت دلار، صادرات محصول زرشک نسبت به سنوات گذشته افزایش چشمگیری بخصوص از سوی کشورهای همسایه و کشاورهای حوزه خلیج فارس داشته است. وی در ادامه با اشاره به اهمیت بحث میکروبی محصول زرشک گفت تجمیع این واحدها در شهرک تخصصی سبب افزایش کیفیت بسته بندی محصول گردیده و نگرانی در خصوص بحث میکروبی این محصول از بین می رود. بیکی در ادامه با اشاره به اینکه 70% کشاورزان و فعالان اقتصادی استان به بحث فروش و بازاریابی محصول زرشک مشغول اند گفت استان خراسان جنوبی قطب تولید زرشک بوده اما متاسفانه قیمت گذاری این محصول در خارج از استان ( شهرهای مشهد و تهران) در بازارهای مصلی و مولوی تعیین می گردد و عایدی نصیب کشاورز و فعالان حوزه زرشک استان نمی گردد. لذا با توجه به اینکه کارگاه های زرشک پاک کنی فاقد انبارهای نگهداری برای دپو محصول هستند، زمانی که قیمت محصول بالا می رود و قیمت جدید اعلام می گردد، محصول از دست کشاورز و فعال این حوزه خارج شده و عایدی نصیب آن ها نمی گردد. رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به اینکه موازی کاری و پراکنده کاری در مباحث بازاریابی محصول زرشک سبب مشکلات زیادی برای فعالان این حوزه گردیده است گفت قطعا ایجاد شهرک تخصصی زرشک منجر به قیمت گذاری در قطب تولید این محصول شده و سبب افزایش عایدی کشاورزان و فعالان این حوزه می گردد. وی در ادامه با اشاره به تعیین قیمت محصول پسته به صورت منطقه ای گفت انجمن پسته ایران تمامی فعالان این حوزه را تحت پوشش قرار داده و به صورت متمرکز و هماهنگ قیمت این محصول به صورت منطقه ای و ملی تعیین و اعلام می گردد. بیکی در ادامه با اشاره به تخصیص زمین برای احداث شهرک تخصصی زرشک و عناب گفت مقرر گردید 40 هکتار از اراضی مرکز تحقیقات کشاورزی برای ساخت این شهرک اختصاص یابد و باتوجه به اینکه این موضوع نیاز به تصمیم گیری در سطح ملی دارد، لازم است متولیان این امر هر چه سریعتر در خصوص وعده های داده شده عمل نمایند چرا که پس از راه اندازی اتحادیه زرشک و صدور پروانه، بسیاری از اعضا مطالبه به حق خود را در خصوص راه اندازی این شهرک مطرح نمودند. رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به حجم زرشک خشک و تر تولید شده در استان گفت در حال حاضر حدود 110 هزار تن زرشک تر و 25 هزار تن زرشک خشک در استان تولید می گردد و نبود انبارهای استاندارد جهت دپوی این محصول، وجود بازارهای موازی و حضور دلالان در این بازار متاسفانه ضرر و زیان های زیادی را متوجه کشاورزان و فعالان این حوزه نموده است. وی در ادامه با اشاره به اینکه در حال حاضر اعضای اتحادیه زرشک 120 الی 130 نفر بوده و همچنان در حال افزایش می باشند گفت لازم است شرایط جهت تخصیص زمین شهرک تخصصی زرشک هرچه سریعتر هموار گردد تا موجب دلسردی اعضا نشود. وی در ادامه تاکید نمود اعتلای برند زرشک استان در گرو تلاش برای اجرای این طرح خواهد بود چرا که این افراد در حال حاضر در کارگاه های استیجاری مشغول به فعالیت هستند و با راه اندازی شهرک تخصصی زرشک واحد شخصی خود را خواهند داشت و همین موضع سبب افزایش ارزش افزوده از محل فعالیت آن ها خواهد شد.

    در ادامه رئیس مرکز تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی استان و مدیر شعبه شرکت شهرک های کشاورزی استان به ارائه گزارشات مربوطه درخصوص روند پیگیری تخصیص زمین پرداختند.

     

    علی صادقی نماینده دفتر هماهنگی سرمایه گذاری و اشتغال استانداری در این جلسه با اشاره به اهمیت محصول زرشک در اقتصاد استان گفت در حال حاضر باتوجه به کمی بارش ها در استان و مشکلات پیش روی دامداری ها، بخش زیادی از درآمد کشاورزان از طریق کاشت و فروش محصول زرشک می باشد. وی در ادامه افزود هدف اصلی ایجاد شهرک تخصصی زرشک ارائه یک پکیج کامل از قبیل ایجاد بارگاه، واحدهای فرآوری و بازاریابی می باشد که مقدمه آن واگذاری اراضی جهت اجرای این طرح می باشد. صادقی در پایان پیشنهاد نمود علاوه بر طرح این موضوع در شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان، مکاتبه ای نیز با امضای استاندار محترم پیرو سوابق و مکاتبات انجام شده در خصوص تخصیص اراضی مرکز تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی استان به تهران ارسال گردد تا مشکلات پیش روی اجرای این طرح هرچه سریع تر مرتفع گردد.

  • صد و سی و سومین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

    موانع و چالش های درگاه ملی مجوزهای کشور

    مهری دستجردی مدیر دبیرخانه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی خراسان جنوبی درجلسه کارشناسی مورخ 20/10/1404 اعلام نمود جلسه امروز در خصوص موانع و چالش های درگاه ملی مجوزهای کشور است که در شصت و ششمین جلسه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان  به پیشنهاد آقای دکتر اسحاقی نماینده محترم مردم شریف شهرستان های قائنات  و زیرکوه مطرح و به دستور استاندار محترم در دستور کار جلسه آتی شورای گفتگوی استان قرار گرفته است، از این رو از نمایندگان محترم مجموعه های مدعو درخواست نمود تا موانع و چالش های این سامانه را اعلام نمایند.

    در ادامه هریک از نمایندگان دستگاه های مجوز دهنده به ارائه موانع و چالش های موجود در فرایند اخذ مجوز در درگاه ملی مجوزهای کشور پرداختند که برخی از موارد به شرح ذیل می باشد:

    • قطعی های مکرر و خطاهای سامانه در دو بخش استعلامات و تخصیص کدرهگیری به شناسه ملی
    • عدم اتصال سامانه استعلام های چندگانه به درگاه های تخصصی
    • عدم انطباق عناوین مجوزها و عدم انطباق دیتا بیس ها در درگاه ملی مجوزها و سایر سامانه های تخصصی
    • عدم امکان برگشت پرونده جهت رفع نقص جزئی به متقاضی
    • عدم اعمال محدودیت های موجود در صدور برخی از مجوزها در درگاه ملی مجوزها
    • عدم ثبت درخواست جدید درصورت جاری بودن درخواست قبلی
    • زمانبر بودن فرآیند احراز نشانی واحدها در مرحله صدور و پس از اعلام کدپستی
    • عدم درج برخی از عناوین (مانند دستیاران فنی بهداشتی دامپزشکی) در درگاه ملی مجوزها
    • حذف تغییر رسته واحدهای صنفی از درگاه ملی مجوزها طی سالهای اخیر
    • عدم امکان بازگردانی پرونده به متقاضی جهت رفع نقص
    • عدم دسترسی دستگاه مجوز دهنده به داشبورد اطلاعاتی درگاه جهت گزارش گیری و پیگیری درخواست هایی که به صدور مجوز ختم نشده است
    • اتصال ناقص سامانه های استعلام دهنده با درگاه ملی مجوزها و بهین یاب
    • عدم ثبت کلیه عناوین محصولات تولیدی در سامانه مجوزهای کسب و کار و درنتیجه سردرگمی متقاضیان در انتخاب محصول و مشکلات ناشی از انتخاب سایر گزینه ها
    • عدم یکپارچه سازی کدهای آیسیک و نام محصولات تولیدی در سامانه های مرتبط منجمله درگاه ملی، بهین یاب، امور اراضی و محیط زیست و … (درحال حاضر متقاضی باید به صورت دستی از دستگاه مربوطه نامه اخذ نماید که این امر منجر به طولانی شدن فرایند اخذ مجوز شده است).
    • عدم دریافت کد اعتبارسنجی توسط اتباع خارجی

    در ادامه محسن اسحاقی – رئیس گروه سرمایه گذاری اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان اظهار نمود: درگاه ملی مجوزها، به عنوان پنجره واحد صدور مجوزهای کسب و کار، ضمن احراز هویت متقاضی و انجام استعلام برخط از سرویس های ثبت احوال، کد پستی، نظام وظیفه، سوء پیشینه، ثبت اسناد و… به درگاه های تخصصی صدور مجوز دستگاه های اجرایی متصل است و پس از اخذ استعلامات اولیه، درخواست به درگاه تخصصی مربوطه ارجاع داده شده و مدارک موردنیاز در سامانه بارگذاری و درخواست صدور مجوز ثبت می‌گردد. در برخی موارد، ممکن است مدارک برای بارگذاری آماده نباشد و متقاضی در زمان مقرر نسبت به تکمیل درخواست اقدام ننماید که در این صورت درخواست غیرفعال شده و باید مجدد در سامانه ثبت شود. درخصوص مجوزهای تایید محور که نیاز به اخذ استعلام، انجام بازدید یا بررسی کارشناسی باشد، زمان صدور مجوز در کاربرگ مربوطه مشخص شده و دستگاه های اجرایی باید در مدت زمان قانونی نسبت به صدور مجوز یا رد درخواست با دلیل موجه اقدام نمایند. برای هریک از مجوزهایی که در درگاه ملی مجوزها بارگذاری شده است، توسط دستگاه های اجرایی کاربرگ مربوط به فرآیند صدور و تمدید مجوز تعریف شده و شرایط، مدارک و استعلامات موردنیاز و مدت زمان صدور مجوز در هیئت مقررات زدایی و بهبود محیط کسب  و کار مصوب گردیده است. دستگاه متولی صدور مجوز، درصورت پیشنهاد اصلاح فرآیند صدور مجوز یا تعریف مجوز جدید، موارد را به هیئت مقررات‌زدایی و بهبود محیط کسب و کار ارائه می نمایند و پیشنهادات در جلسات هیئت بررسی و طی مصوباتی به دستگاه های مربوطه ابلاغ می گردد. در خصوص رد درخواست‌های صدور مجوز، باید دلیل رد، به صورت دقیق و مستند، توسط کارشناس مربوطه ارائه گردد. طی سال جاری مکاتبه‌ای با دستگاه‌های اجرایی استان انجام شد تا مجوزهای جامانده و تعریف نشده در سامانه درگاه ملی مجوزها، شناسایی و اعلام گردد. موارد احصاء شده به مرکز پایش و بهبود محیط کسب و کار اعلام گردیده و درصورتی که دستگاه های اجرایی با درخواست جدیدی از سوی متقاضیان مواجه شدند که در درگاه وجود ندارد، به ستاد مربوطه اعلام نمایند تا کاربرگ صدور مجوز تعریف و در سامانه بارگذاری گردد. درگاه ملی مجوزها، تمامی مجوزهای کسب و کار را براساس کدهای آیسیک طبقه بندی نموده و در برخی از حوزه ها عناوین کلی تعریف شده است و با توجه به اینکه فرآیند اصلی صدور مجوز در درگاه تخصصی دستگاه های مربوطه انجام می شود، در درگاه ملی مجوزها باید عنوان مجوزی که مرتبط و نزدیک با حوزه فعالیت است، ثبت گردد. اسحاقی در ادامه تأکید نمود یکی از چالش‌های متقاضیان در فرآیند تمدید پروانه های بهره برداری، مربوط به مجوزهایی است که قبل از سال 1401 و بصورت کاغذی صادر شده است. طبق قانون تسهیل صدور مجوزهای کسب‌وکار، این مجوزها باید به مجوز الکترونیکی تبدیل و شناسه یکتا اخذ نمایند. این موضوع چندین بار از طریق رسانه‌ها و صدا و سیما اعلام گردیده است. متقاضیان برای تمدید پروانه بهره‌برداری، نیازمند دریافت شناسه یکتا هستند و درصورت منقضی شدن پروانه، امکان صدور شناسه یکتا فراهم نمی باشد. در حوزه اصناف، این مشکل تا حدودی حل شده و شناسه یکتا برای پروانه های کسب به صورت بالکی و گروهی صادر گردیده است. اما در برخی حوزه‌ها از جمله مجوزهای سازمان نظام مهندسی کشاورزی و جهاد کشاورزی، بعضاً متقاضیان اقدام به اخذ شناسه یکتا ننموده اند که موارد بصورت کتبی از طریق مرکز پایش کسب و کار پیگیری می گردد. درخصوص اخذ استعلام از اداره کل دامپزشکی در سامانه پنجره واحد مدیریت زمین جلساتی با دستگاه های متولی برگزار شده و درخصوص استعلام از دامپزشکی برای صدور و تمدید پروانه های کسب مرتبط با پروانه های بهداشتی، نیز با مرکز پایش کسب و کار مکاتبه شده است. در مورد محدودیت احداث جایگاه سوخت، با توجه به حذف فاصله جغرافیایی در صدور مجوز مجتمع های خدماتی رفاهی، پیشنهاد اداره کل راهداری و حمل و نقل جاده ای استان درخصوص اعمال محدویت فاصله بین مجتمع ها، در هیئت مقررات زدایی مطرح شد که با توجه به رای دیوان عدالت اداری مبنی بر حذف محدودیت رعایت فواصل، اصلاح این موضوع در حال حاضر امکان‌پذیر نیست. درعین حال برای صدور مجوز جایگاه سوخت، موضوع در کمیته بهینه‌سازی مجاری عرضه سوخت مطرح و ضرورت عملیاتی احداث جایگاه مورد بررسی قرار می گیرد. در خصوص برقراری امکان تغییر رسته واحدهای صنفی، موضوع طی مکاتبه با مرکز پایش کسب و کار پیگیری شده و با هماهنگی اتاق اصناف ایران، این موضوع در سامانه ایرانیان اصناف اصلاح و قابل انجام می گردد. در صورت نیاز به اصلاح فرآیند صدور مجوزها، دستگاه های اجرایی و فعالان اقتصادی می‌توانند پیشنهادهای خود را در خصوص حذف یا اصلاح آیین نامه ها، دستورالعمل ها و رویه های مخل کسب و کار و اصلاح شرایط یا تغییر فرآیند، ارائه نمایند. این پیشنهادات، پس از بررسی و تصویب در هیئت مقررات زدایی و بهبود محیط کسب و کار، در سامانه اعمال خواهند شد.

    محسن مودی- معاون اقتصادی اداره کل امور اقتصادی و دارایی استان اعلام داشت در جریان بررسی ابعاد مختلف ارتباطات و مسائل مربوط به صدور مجوزها، نکاتی قابل تامل به چشم می‌خورد. به نظر می‌رسد در این حوزه، درگاه ملی مجوزها، در مقام یک منبع اطلاعاتی جامع، نقش محوری ایفا می‌کند. این درگاه، گزارشاتی را درخصوص تعداد درخواست ها و مجوزهای صادره به تفکیک عنوان مجوز و دستگاه های صادر کننده، تعداد مجوزهای رد شده، تعداد مجوزهای صادر شده در مدت قانونی و… درقالب داشبورد مدیریتی ارائه می نماید. بحث دیگری که در این زمینه مطرح است، میزان سرمایه‌گذاری و اشتغال‌زایی مجوزها است. در حالی که درگاه ملی مجوزها، صرفاً آمار مربوط به تعداد درخواست ها و مجوزهای صادره را گزارش می نماید و درخصوص میزان سرمایه‌گذاری و اشتغال مجوزها باید از سامانه های تخصصی مربوطه، گزارشات استخراج گردد. لذا پیشنهاد می‌شود دستگاه‌های اجرایی، گزارش‌های مربوط به میزان سرمایه گذاری و اشتغال‌ مجوزهای صادره را به صورت مستمر و دقیق ارائه نمایند. بر اساس گزارش درگاه ملی مجوزها، از سال 1401 تا پایان آذرماه سال جاری، تعداد 148691 مجوز درخواست شده و 78 درصد درخواست ها به تعداد 116157 مورد، منجر به صدور مجوز شده، 16.6 درصد رد درخواست شده و مابقی درخواست ها درحال بررسی است یا متقاضی از درخواست مجوز انصراف داده است. در 9 ماهه سال 1404، تعداد 26772 درخواست صدور مجوز ثبت شده که 18767 مجوز صادر شده است. عملکرد دستگاه های صادرکننده مجوز نشان می‌دهد که بیش از 92 درصد مجوزها در مدت زمان قانونی صادر شده‌اند. بیش از 70 دستگاه اجرایی، از جمله نهادهای ملی و استانی، به درگاه ملی مجوزها متصل شده‌اند. درخصوص تعداد درخواست ها و تعداد مجوز صادر شده، اتحادیه صنفی کشاورزی استان با صدور 6306 مجوز و اتحادیه های صنفی شهرستان ها با 3116 مجوز، بیشترین تعداد صدور مجوز را در سال جاری داشته اند. در 9 ماه سال جاری، اداره کل استاندارد استان 551 مجوز و سازمان نظام پزشکی استان، 281 مجوز صادر کرده است. همچنین سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان تعداد 543 مجوز صادر نموده است. در حوزه دستگاه های تابعه وزارت جهاد کشاورزی تعداد 3766 درخواست صدور مجوز ثبت شده که منجر به صدور 1756 مجوز گردیده است. در دستگاه های تابعه استانی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تعداد 532 درخواست ثبت شده و 275 مجوز صادر شده است. در دستگاه های تابعه وزارت راه و شهرسازی نیز از 1636 درخواست صدور مجوز، تعداد 1099 مجوز صادر گردیده است. در حوزه صنعت و معدن نیز 1161 درخواست در سامانه ثبت شده که 267 مورد منجر به صدور مجوز توسط سازمان صنعت، معدن و تجارت استان شده است. همچنین در حوزه گردشگری و صنایع دستی تعداد 1073 درخواست ثبت شده و 535 مجوز صادر گردیده است. در حوزه انرژی های تجدید پذیر نیز در سال جاری تعداد 1222 درخواست مجوز در سامانه ثبت شده که 559 مجوز توسط سازمان ساتبا صادر گردیده است.

    درگاه ملی مجوزها، به عنوان یک پل ارتباطی بین دولت و کسب‌وکارها، تلاش می‌کند تا با تسهیل فرآیند صدور مجوز، به توسعه اقتصادی کمک کند. با این حال، برخی از دستگاه‌های اجرایی با چالش‌هایی مواجه هستند که نیازمند هماهنگی بین نهادهای صادرکننده مجوز و دستگاه های استعلام دهنده می باشد. با توجه به طرح مسائل و چالش های مرتبط با پنجره واحد مدیریت زمین، پیشنهاد می‌شود به منظور بررسی موضوعات و ارائه راهکارهای مناسب، جلسه‌ای ویژه برگزار گردد.

    مسلم جابری- معاون دفتر هماهنگی امور سرمایه گذاری و اشتغال استانداری درجلسه با اشاره به موارد مطروحه در جلسه که به رد درخواست منجر می شود افزود دستگاه ها به نحوی عمل نمایند که سامانه پاسخ منفی دریافت نکرده و از طولانی شدن فرایند صدور مجوز تا حدامکان خودداری گردد. وی در ادامه با تأکید بر ضرورت پیگیری درخواست متقاضیان و تسهیل فرایند سرمایه گذاری پیشنهاد نمود بانک اطلاعاتی از کاربران دستگاه های مجوز دهنده و فعال در درگاه ملی مجوزها تهیه و در اختیار استانداری، فرمانداری ها و اتاق بازرگانی قرارگیرد که در صورت نیاز به پیگیری درخواست سرمایه گذاران این فرایند تسهیل گردد. ارتباط کاربران دستگاه های مجوزدهنده از دیگر پیشنهادات جابری در این جلسه بود.

    علیرضا خامه زر، رئیس اتاق بازرگانی بیرجند، هدف از ایجاد دولت الکترونیک را  تسهیل و تسریع امور  سرمایه گذاری اعلام نمود و افزود انتظار می‌رفت با ایجاد یک سامانه جامع و یکپارچه، فرآیند ارائه خدمات به شهروندان آسان‌تر گردد. با این حال، متأسفانه شاهد پراکندگی و تکثر سامانه‌ها هستیم، وی در ادامه افزود تعداد این سامانه‌ها به حدی رسیده که دشوار است یک کسب‌وکار بتواند به طور موثر از آن‌ها استفاده نماید. به عنوان نمونه، سامانه‌هایی نظیر سامانه جامع تجارت، سامانه جامع انبار، پنجره‌های گمرکی، سامانه معاملات فصلی، سامانه ارزش افزوده، سامانه مجوزها، سامانه پیشخوان خدمات الکترونیکی وزارت بهداشت و … به وجود آمده‌اند که هر کدام در حوزه‌ای خاص فعالیت می‌کنند. متاسفانه این تکثر، نه تنها به تسهیل امور کمک نمی‌کند، بلکه به عنوان یک مانع جدی برای کسب‌وکارها عمل می‌کند. رئیس اتاق بازرگانی بیرجند هدف اصلی از ایجاد دولت الکترونیکی را، حذف کاغذبازی و ساده‌سازی فرآیندها دانست و گفت متأسفانه این امر محقق نشده و برعکس، بروکراسی جدیدی به وجود آمده است. به عنوان مثال، برای دریافت برخی از مدارک، ابتدا باید به یک سامانه مراجعه کرد، سپس استعلامات لازم را از سایر نهادها دریافت نمود و در نهایت، مدارک را در سامانه ثبت کرد. خامه زر افزود مشکلات این نظام جدید، فراتر از پیچیدگی فرآیندها است و شامل هزینه‌های سرسام‌آور برای شرکت‌ها، مغایرت‌های سیستمی و عدم هماهنگی بین سامانه‌ها می‌شود. این وضعیت، انرژی و وقت مردم را هدر می‌دهد و به جای تسهیل، موجب سردرگمی و نارضایتی می‌شود. خامه زر افزود برای حل این مشکلات، ایجاد یک بانک اطلاعاتی یکپارچه ملی ضروری است، به طوری که تمامی اطلاعات در یک سامانه مشترک نگهداری شوند. تأکید بر یکپارچگی و هماهنگی بین سامانه‌ها و پرهیز از موازی‌کاری آن‌ها از دیگر موارد مطرح شده توسط رئیس اتاق بازرگانی بیرجند در این جلسه بود. خامه زر در پایان تاکید نمود امیدواریم که با تلاش و همکاری همه ذی‌نفعان، بتوانیم به یک سیستم الکترونیکی و یکپارچه دست یابیم که هم کارآمد باشد و هم به تسهیل و تسریع امور کمک نماید.

  • صد و سی و دومین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

     

    درخواست فعالان اقتصادی صنعت طیور استان درخصوص توقف در اجبار جوجه ریزی سویه آرین در فارم های مرغ مادر و مرغداری های گوشتی

     

    رضا فروزانفر-  نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند در جلسه کارشناسی شورای گفت و گوی استان مورخ 14/10/1404، اظهار نمود با توجه به شرایط پیش آمده و تغییر نرخ ارز، مسیر حرکت صنعت طیور دچار دگرگونی شده است و اکنون برای ارائه‌ای کامل‌تر در جلسه کمیته کارشناسی آتی، شایسته است چند محور اصلی که بیانگر مشکلات کنونی مرغداران، کارخانجات و زنجیره‌های تولید است، در شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی طرح گردد. وی در ادامه افزود بی‌تردید همگان واقفیم که صنعت طیور پس از نفت، نخستین صنعت کشور و  دومین صنعت استان از نظر جایگاه به شمار می‌آید اما امروز در پی شوک های وارده ناشی از تغییرات نرخ ارز و بلاتکلیفی‌های پیش رو، متاسفانه نمایندگان زنجیره تولید، کشتارگاه‌ها و مرغداران از وضعیت فردا نیز آگاه نیستند و همین عدم قطعیت در روند مسیر صنعت مشکلات و موانعی را ایجاد می کند. نایب رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی بیرجند افزود شایسته بود دولت، پیش از اتخاذ تصمیمات در حوزه اقتصاد تولید کنندگان و زنجیره های تولیدی، با اعتماد به اصناف و مشورت با آنان، گام‌های لازم را برمی‌داشت. وی در ادامه با اشاره به تفاوت اتفاقات اقتصادی رخ داده در چند روز اخیر با گذشته گفت، پیش از این، انبارها مملو از محصول بود و مشکل اصلی، تخلیه و تامین فضا بود؛ اما اکنون پس از ماه‌ها، تامین نهاده‌هایی چون ذرت و سویا با دشواری روبرو شده و انبارها خالی است حتی ذخایر استراتژیک شرکت‌های پشتیبانی نیز رو به اتمام نهاده و این موضوع جای نگرانی عمیقی دارد. فروزانفر در ادامه به بیان اصلی ترین مشکلات حوزه صنعت طیور پرداخت محور نخست مشکل، تعیین تکلیف مرغداران، دامداران و سایر حلقه‌های تولید در شرایط جدید ارزی است. پرسش اینجاست که تکلیف سهمیه‌های بازمانده، بستانکاری‌های ناشی از تفاوت نرخ‌ها و وضعیت قیمت گذاری در بازار آینده چیست؟ این ابهام می‌باید هر چه زودتر رفع گردد. محور دوم، افزایش حداقل سه‌برابری سرمایه در گردش صنعت است که تامین نقدینگی را به چالشی بزرگ بدل کرده است. باید اندیشید که چگونه می‌توان جریان نقدینگی را برای دامدار، مرغدار، کارخانه و زنجیره تأمین بازگرداند و مانع از توقف چرخه تولید شد. محور سوم، لزوم پایان بخشیدن به قیمت‌گذاری‌های دستوری و اجازه فعالیت مکانیسم عرضه و تقاضاست. چراکه افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها اعم از حمل‌ونقل، مواد مصرفی و سایر اقلام، قیمت تمام‌شده را بالا برده و دخالت دولت در قیمت‌گذاری تنها بر پیچیدگی اوضاع می‌افزاید. باید اجازه داد قیمت‌ها به مرور جایگاه واقعی خویش را بیابند تا تخصیص بهینه منابع ممکن گردد. محور چهارم، نحوه تخصیص یارانه‌هاست. اگرچه قصد دولت انتقال مستقیم یارانه به مصرف‌کننده نهایی ست، اما باید توجه داشت که تغییر شکل یارانه به پرداخت نقدی ممکن است به مازاد تولید و کاهش قدرت خرید برای کالای تولیدی بینجامد. وی در ادامه افزود پیشنهاد می‌شود به جای کمک نقدی، از ابزارهایی مانند کالابرگ برای توزیع محصولات پروتئینی استفاده شود تا هم مصرف‌کننده حمایت شود و هم تولیدکننده با افت تقاضا مواجه نگردد. فروزانفر در پایان تاکید نمود محور پایانی، توجه به توسعه بازارهای صادراتی، به ویژه در کشورهای همسایه مانند افغانستان و پاکستان است لذا با تسهیل صادرات و حتی انعقاد قراردادهای تأمین نهاده از این کشورها، می‌توان هم از ظرفیت‌های اضافی صنعت استفاده کرد و هم برای کشور ارزآوری نمود. همچنین در کوتاه‌مدت نیز خرید تضمینی با قیمتی منصفانه می‌تواند پشتوانه‌ای برای تولیدکنندگان باشد. امید است با طرح این موارد و همفکری جمعی، بتوان راهکارهای عملی و سریعی برای گذار از این مرحله حساس فراهم آورد. فرزانفر در ادامه افزود اما در مورد موضوع سویه آرین و مسائل فنی مربوط به آن: اگر از نژادهای غیرسویه آرین حدود ۱۸۰ تخم‌مرغ نطفه دار و 160 عدد جوجه استحصال شود، در سویه آرین این مقدار تقریباً 35 درصد کمتر بهره وری حاصل می شود یعنی حدود 140 عدد تخم مرغ نطفه دار و 120 عدد جوجه تولید می شود . با احتساب تلفات و ضریب تبدیل نامناسب، میانگین تولید گوشت مرغ زیر دو کیلوگرم به ازای هر کیلوگرم مرغ زنده  حدود 200 گرم دان اضافه مصرف می گردد؛ به عبارت دیگر، حدود ۲۰۰ گرم ناکارآمدی در مصرف دان به ازای هر کیلوگرم مرغ زنده وجود دارد. در وزن بین ۲.۵ تا ۳ کیلوگرم وزن هر مرغ این رقم به حدود 600 گرم دان اضافه به ازای هر کیلوگرم مرغ زنده خواهد رسید.همچنین در مرحله بعد، مرغ که وارد کشتارگاه می‌شود با احتساب افت کشتار حدود ۳.۵ تا ۴ درصد بیشتر و با در نظر گرفتن تلفات وازد گله که در سویه های غیر آرین حدود ۱۰ درصد است، در نهایت حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد تلفات و وازد در سویه آرین نامطلبوب تر اتفاق می افتد. و متاسفانه در مرحله قطعه‌بندی نیز اگر بخواهیم گوشت سفید را جدا کنیم، حدود ۸ درصد استحصال گوشت کمتر به ازای هر کیلو گرم مرغ زنده  کمتر به دست می‌آید این مسئله میتواند در مقیاس ملی به یک فاجعه تبدیل گردد.

    حسین هاشمی – نماینده دفتر هماهنگی امور اقتصادی استانداری در این جلسه بااشاره به هدف دولت از حذف ارز ترجیحی گفت: هدف دولت حمایت از تولیدکننده و مصرف‌کننده می باشد، وی در ادامه افزود همان‌طور که اشاره شد، مقرر گردیده است به هر فرد ایرانی تا سقف دهک نهم جامعه، مبلغ یک میلیون تومان در ماه پرداخت شود. همچنین اعلام شده که در فاز نخست، مبلغ چهار میلیون تومان برای چهار ماه تزریق گردد تا زمینه‌های پشتیبانی لازم فراهم آید. امید است این برنامه به‌خوبی در جهت بهبود وضع موجود و عبور از مشکلات اقتصادی پیاده شود اگرچه ممکن است اجرا دقیقاً مطابق انتظار نباشد اما تلاش بر این است که در چارچوب سیاست‌ها و برنامه‌های اعلام شده کشور که جنبه قانونی یافته است، حرکت کنیم تا هیچ‌یک از قشرها و سطوح مختلف جامعه به‌ویژه تولیدکنندگان دچار آسیب نشوند.

    در پایان جلسه درخصوص دستور جلسه پیشنهاد گردید: موضوع توقف در اجبار جوجه ریزی سویه آرین از طریق شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان در سطح ملی پیگیری و همچنین پیشنهاد شد سویه آرین در راستای کار تحقیقاتی و برای ذخیره ژنتیکی در وزارت جهاد کشاورزی حفظ گردد. از سوی دیگر باعنایت به اعلام دولت محترم مبنی بر حذف ارز ترجیحی واردات نهاده ها و کالاهای اساسی پینشهادات ذیل ارائه گردید:

    تعیین تکلیف سهمیه جذب نشده در بازارگاه، تعیین روش های جبران و تأمین نقدینگی مرغدار، دامدار، کارخانجات و زنجیره های تولیدی، فعال شدن قیمت های واقعی براساس مکانیزم عرضه و تقاضا، تعیین تکلیف ظرفیت اضافی تولید داخل و تسهیل گری جهت صادرات گوشت مرغ، قرارداد با کشورهای همسایه (با اولویت کشورافغانستان و پاکستان) جهت کشت فراسرزمینی و تهاتر در صادرات و خرید تضمینی دولت در کوتاه مدت و … برگزار گردد.

  • صد و سی و یکمین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

    مشکلات فعالان اقتصادی استان ناشی از موازی کاری دستگاه های استاندارد، دامپزشکی و نظارت بر مواد غذایی، درخصوص آزمون ها و نظارت بر کیفیت محصولات و همچنین هزینه های آزمون

    محمدعلی رمضانی، رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی بیرجند، در جلسه کارشناسی شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان مورخ 10/09/1404، اظهار نمود فعالان بخش خصوصی به‌ویژه صنعت غذا، صنایع تبدیلی و تولیدکنندگان محصولات پروتئینی، دغدغه‌ای جدی دارند و آن هم تکرار و تداخل نظارت‌های سه دستگاه ناظر بر مواد غذایی است؛ (استاندارد، معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی و دامپزشکی). وی در ادامه افزود واقعیت این است که بر بسیاری از محصولات غذایی، فرآیند نظارتی و آزمایش‌های مورد نیاز این سه دستگاه کاملا مشترک یا بسیار مشابه است. با این حال، هر یک از این دستگاه‌ها به‌طور جداگانه آزمون‌هایی انجام و هزینه‌های سنگین آن را بر دوش تولیدکننده می‌گذارند؛ هزینه‌هایی که در دو سه سال اخیر برای واحدهای تولیدی کمرشکن شده است. رئیس کمیسیون صنعت افزود بارها پیش آمده که دستورالعمل یک دستگاه با دستورالعمل دستگاه دیگر در تضاد باشد و واحد تولیدی در میان این تناقض‌ها سرگردان بماند؛ در حالی که هدف نهایی هر دو دستگاه محترم، صرفا تأمین سلامت و بهداشت جامعه است. از این‌رو، خواسته اصلی تولید کنندگان صنعت غذایی این است که نظارت‌ها و آزمون‌های مشترک، از یک مجرای واحد و هماهنگ انجام پذیرد. رمضانی در ادامه با اشاره به امضای تفاهم نامه فی مابین ادارات کل استاندارد، دامپزشکی و معاونت غذا و دارو در سایر استان ها گفت: ناگفته نماند که در بیشتر استان‌های کشور، تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان این سه دستگاه امضا و اجرایی شده است، اما متأسفانه در استان ما هنوز به امضای نهایی نرسیده است. رئیس کمیسیون صنعت در ادامه افزود چرا تولیدکننده‌ای که مالیات پرداخته و دولت موظف به نظارت بر اوست، باید مجددا هزینه همان نظارت را از جیب خود بپردازد؟ این رویه در پنج شش سال اخیر باب شده و متأسفانه در دو سال گذشته، معاونت غذا و دارو نیز مانند استاندارد، هزینه آزمون‌ها را از تولیدکنندگان اخذ می‌نماید؛ در حالی که نظر مساعد مسئولین نیز بر لزوم اصلاح این روند بوده است. رمضانی در ادامه تأکید نمود ما به قانون احترام می‌گذاریم و ملزم به اجرای آن هستیم؛ اما هنگامی که همین موازی‌کاری‌ها پیش‌تر حتی مورد توجه و پیگیری سازمان بازرسی کل کشور نیز قرار گرفته و نسبت به آن در استان ما مکاتبات و تحقیقات انجام شده، منطقی است که دوباره این پرسش را مطرح کنیم که آیا این روند باید ادامه یابد یا خیر؟! وی ادامه داد با عنایت به یکسان بودن مرجع و شاخص های کننده در دستگاه های استاندارد و نظارت و در نتیجه انجام آزمون های واحد، انجام مضاعف آزمایشات، و نمونه‌برداری، دو برابر نمودن هزینه های آزمون و فشارمالی بر تولیدکننده است و این مورد منحصر به خراسان جنوبی نیست و در سراسر کشور رخ می‌دهد. تا زمانی که هزینه‌ها پایین بود، اعتراض‌ها نیز کمتر شنیده می‌شد، اما اکنون که همه به این باور رسیده‌اند که تورم باید مهار شود، طبعتاً یکی از ابزارهای کنترل تورم کاهش هزینه‌های سربار تولید است. رئیس کمیسیون صنعت در ادامه افزود خواسته تولید کنندگان صنایع غذایی روشن است:

    1. یک دستگاه باید مسئول اصلی نظارت بر مواد غذایی باشد. یا اداره استاندارد، یا معاونت غذا و دارو؛ حضور هر دو با هم، آن هم در یک موضوع مشترک، منطقی و اقتصادی نیست.
    2. هزینه‌های آزمون باید بازنگری شود. تولیدکننده می‌پرسد چرا باید این هزینه‌ها را پرداخت کند؟ پیش‌تر دستگاه‌های کنترل کننده، آزمون را انجام می‌دادند، عدم انطباق را اعلام می‌کردند و در صورت وجود عدم انطباق، هزینه‌ها از واحد گرفته می‌شد. اما اکنون حتی در صورت تولید محصول کاملا منطبق با استاندارد، باز هم هزینه‌ها از تولیدکننده اخذ می‌شود؛ در حالی که دستگاه‌های نظارتی برای همین امر بودجه و ردیف مشخص دارند. رمضانی در ادامه افزود امروز وضع به‌گونه‌ای است که تولیدکننده مبلغی را که برای آزمون پرداخت می‌کند، با ضریب یک و نیم یا حتی بیشتر، ناچار است از مصرف‌کننده دریافت کند. یعنی هزینه‌هایی که از تولیدکننده دریافت می‌شود، نهایتا بر دوش مردم قرار می‌گیرد و خود به خود موجب افزایش تورم می‌شود. وی ادامه داد بحث ما مخالفت با نظارت نیست؛ نظارت حق مردم است. مسأله اصلی نظارت موازی، چندباره و پرهزینه است که نه کیفیت را بهتر می‌کند و نه ایمنی غذایی را افزایش می‌دهد، گاهی حتی اختلاف سلیقه میان دو اداره نیز باعث سردرگمی و هزینه مضاعف می‌شود. وی در پایان تأکید نمود اگر قرار است تولید سامان گیرد، رونق ایجاد شود و تورم کاهش یابد، باید هزینه‌های سربار غیرضروری حذف شود لذا برای تولیدکننده تفاوتی ندارد که کدام اداره متولی واحد نظارت باشد؛ استاندارد یا غذا و دارو یا هر نهاد ملی دیگری. آنچه مهم است آن است که که نظارت یکپارچه، واحد و بدون تکرار انجام شود تا فشار غیرمنطقی از دوش تولیدکننده و مردم برداشته شود.

    سعیدرضا لطیفی مسئول فنی کارخانه آرد یگانه در این جلسه اظهار داشت: هنگامی که یک آزمون کامل صورت می‌گیرد ــ به‌ویژه در آزمایش‌های شیمیایی ــ هزینه‌ها افزایش می‌یابد. برای نمونه اگر یک کارخانه، آرد مخصوص نان سنگگ تحویل دهد، نمونه آرد جداگانه برداشت می‌شود و هزینه آن در یک مرحله به حدود ۹ میلیون تومان می‌رسد. این روند به‌صورت دوره‌ای انجام می‌شود و بخش خصوصی نیز در این فرآیند نقش دارد. وی در ادامه افزود استانداردهای لازم پس از نمونه برداری، به نزدیک‌ترین آزمایشگاه (آزمایشگاه‌های استان های خراسان رضوی و سیستان و بلوچستان) ارسال می‌گردد و در برخی موارد نیز نمونه‌ها به آزمایشگاه اصفهان ارسال می‌شود. مسئول فنی کارخانه آرد یگانه افزود موضوع دیگری که باید اشاره شود، هزینه نمونه‌برداری است. در گذشته نمونه برداری ها مستقیما توسط اداره استاندارد انجام می‌شد و هزینه‌ها کمتر بود اما با واگذاری بخشی از امور به بخش خصوصی، هزینه‌ها افزایش یافته است. در گذشته با انجام یک بازدید، هزینه نمونه‌برداری و آزمایش در یک مرحله دریافت می‌شد؛ اما اکنون هزینه‌ها به صورت چندباره توسط نهادهای مختلف و به‌صورت سنگین محاسبه می‌شود. اداره استاندارد نیز هزینه‌های خود را همچنان دریافت می‌کند و این روند گاه به‌صورت ماهانه تکرار می‌گردد، و برخی اقدامات نیز از سوی اداره استاندارد به‌صورت فصلی انجام می‌شود. لطیفی در ادامه افزود در حال حاضر اگر به یک کارخانه فعال مراجعه فرمایید ــ کارخانه‌ای که به‌صورت مداوم در حال فعالیت است ــ مشاهده می‌کنید که از ابتدای سال تاکنون پرداخت‌های سنگینی در این حوزه انجام شده است. وی درپایان با اشاره به پیشنهادات ارائه شده در خصوص ایجاد یک سامانه مشترک گفت، نمونه‌برداری به‌گونه‌ای انجام شود که مورد تایید هر دو اداره باشد تا فرآیند تمدیدها در دوره‌های دو یا سه‌ساله تسهیل شود. به‌عنوان مثال، اگر نمونه‌گیری توسط یک آزمایشگاه مورد تأیید اداره نظارت بر مواد غذایی انجام شده باشد، همان نتیجه برای تمدید استاندارد نیز قابل استناد باشد و بالعکس.

    رضا فروزانفر، مدیرعامل زنجیره یکپارچه تولید گوشت مرغ فروزان، در این جلسه اظهار داشت: به عنوان یک تولید کننده طی سال‌های اخیر تلاش نموده است زنجیره یکپارچه تولید گوشت مرغ را در سراسر استان فعال نماید در حالی که بسیاری از واحدها یا راکد بودند یا نیمه‌فعال و برخلاف برخی شعارها درباره «احیا»، بیشتر بار احیا شدن واقعی بر دوش بخش خصوصی بوده است. فروزانفر در ادامه داد با اشاره به هزینه بالای واحدهای احیای شده توسط آن مجموعه، گفت احیای آنها هزینه‌ و زحمتی بسیار بیشتری از ساخت یک واحد نو داشته است اما به دلیل تعهد و تعلقی که به استان داشته ایم، این بار را پذیرفته ایم. مدیر عامل زنجیره یکپارچه تولید گوشت مرغ فروزان گفت در استان با مسائلی مواجهیم که گاه با واقعیات موجود همخوانی ندارد علی رغم دعوت به فعالیت در استان‌های برخوردارتر، بر تعهد خود مانده ایم و سرمایه و خطوط تولید را به خراسان جنوبی آورده ایم. خط دوم کشتارگاه را راه‌اندازی کردیم، اما به دلیل قیمت‌گذاری دستوری و ناپایداری بازار، استفاده از آن عملاً متوقف شد. وی در ادامه بااشاره به مبالغ هزینه شده درخصوص تکمیل تجهیزات و خطوط تولید و ورود به سرمایه گذاری های جدید در حوزه صنایع فراوری شده از قبیل تولید سویس و کالباس و … اظهار داشت متأسفانه موازی‌کاری‌ها و محدودیت‌ها اجازه بهره‌برداری از ظرفیتها و تجهیزات را نداده و مسیر سرمایه گذاری این واحد را با مشکل مواجه نموده است. فروزانفر در ادامه تأکید نمود بازار امروز نیازمند نگاه صادراتی و برنامه‌ریزی بلندمدت است، اما مجوزها و زیرساخت‌ها با این نگاه هماهنگ نیستند. دولت بزرگ‌ترین نهاد است و نقش نظارتی آن قابل احترام؛ اما در محیط کسب‌وکار، چالش‌های فراوانی وجود دارد، فروزانفر عمده این چالش ها را نحوه دسترسی به مواد اولیه، افزایش قیمت‌ها به دلیل فاصله زیاد از بنادر، دشواری تأمین مالی، قیمت گذاری دستوری  و مهم‌تر از همه، شیوه اجرای قوانین و ضوابط در استان عنوان نمود. فروزانفر با اشاره به اجرای سختگیرانه قوانین در استان گفت متأسفانه شدت سخت‌گیری در خراسان جنوبی بیش از استان‌های همجوار مانند سیستان و بلوچستان و خراسان رضوی است و این در حالی است که جهان در موج چهارم و پنجم فناوری، به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی قرار گرفته و ما نباید در اجرای ضوابط گرفتار رویکردهای قدیمی و غیرمنعطف باشیم. وی افزود ضمن افتخار به رعایت استانداردها، عملاً با تعدد نمونه‌گیری‌ها، سخت‌گیری‌های ادواری و موازی‌کاری‌ها مواجهیم. مدیرعامل زنجیره تولید گوشت مرغ فروزان با اشاره به واحدهای توزیع و فروش این شرکت در سطح استان و چندین پروژه آماده بهره‌برداری این شرکت، اذعان داشت فرایندهای اداری و نظارتی، فعالیت و تولید را سخت نموده است. فروانفر در ادامه با اشاره به پرداختهای هزینه های مربوطه به حقوق ناظرین گفت افزون بر مالیات، هزینه‌های متعدد دیگری نیز پرداخت می‌کنیم. این حجم از نظارت پراکنده، در کنار تعدد مجوزها، فضای کسب‌وکار را برای سرمایه‌گذار سخت و پرهزینه کرده است، از این رو درخواست می گردد امکان ایجاد یک سامانه جامع فراهم شود؛ سامانه‌ای به صورت یکپارچه و قابل استعلام که تولید کننده بتواند کلیه الزامات نظارتی و آزمایشگاهی مد نظر دستگاه های نظارتی (محیط زیست، استاندارد، دامپزشکی، غذا و دارو) را درج نماید. با ایجاد چنین بستری، اگر سرمایه‌گذار نیازمند مجوزی باشد، می تواند فرایند را شفاف و در زمان معقول طی کند. حتی می‌توان به‌صورت آزمایشی، سه کارشناس از ادارات مربوطه فرآیندها را مشترکاً بررسی نموده تا راه‌حل عملی و پایدار ارائه شود.

    محمدرضا بهدانی، مدیرعامل شرکت دنیای سبز، با اشاره به موازی کاری های بین دستگاه ها گفت حجم موازی‌کاری‌ها چنان بالاست که دو سازمان، هزینه‌ای معادل چندین دستگاه بر تولیدکننده تحمیل می‌کنند. بهدانی افزود اگر امروز بناست اتفاقی بیفتد، باید بدانیم که در حوزه ضوابط، فضای زیادی برای عمل در سطح استان وجود ندارد؛ چرا که این قوانین در سطح بالا تدوین شده‌اند. با این حال حداقل انتظار این است که در کنار ساختارهای نظارتی موجود ــ استاندارد، غذا و دارو، بهداشت کار، بهداشت محیط و سایر دستگاه‌ها ــ نوع مواجهه و تعامل تغییر کند. در حال حاضر معاونت غذا و دارو استان دارای آزمایشگاه است و می‌توان آزمایش‌های لازم، از فلزات سنگین گرفته تا سایر آزمون‌ها را در داخل استان انجام داد، چه ضرورتی دارد که هزینه‌ها از استان خارج و به مشهد، اصفهان یا تهران منتقل شود؟ با اندکی اراده، این موضوع هم به نفع تولیدکننده و هم به نفع چرخه اقتصادی استان خواهد بود. وی در ادامه اعلام داشت با توجه به شرایط اقتصادی و فشارهای موجود، تولیدکننده خسته است؛ خستگی از انبوه مقررات، از تعدد دستگاه‌ها، از سخت‌گیری‌های بی‌مبنا. بسیاری از تولیدکنندگان اگر از فشارهای ناشی از موازی کارها و سختگیری های بی مورد رها بودند با انگیزه و امید مضاعف تولید را توسعه می دادند اما در شرایط کنونی، این حجم از ورود دستگاه‌ها به کوچک‌ترین جزئیات، مانع بزرگی است. بهدانی با اشاره به ضرورت بازبینی نظارت ها گفت امروز نیاز به بازبینی و بازتعریف نظارت‌ها داریم؛ حداقل دستیابی به تعادلی که حساسیت‌ها و سخت‌گیری‌ها را منطقی و قابل تحمل کند اگر این مسیر اصلاح نشود، بیم آن می‌رود که صنعت استان بیش از این ضعیف شود و چیزی از آن باقی نماند.

    راضیه کفایی-مدیر نظارت بر مواد غذایی و بهداشتی معاونت غذا و دارو علوم پزشکی بیرجند، در این جلسه اظهار نمود در سال های گذشته بحث های نظارتی با گستردگی کمتر و محدودتر بوده و موازی کاری هم تقریباً وجود نداشت ومشکلات هم به صورت فعلی نبود، وظیفه ی اصلی ما در آن زمان بررسی سلامت محصول (نظارت،کنترل و نمونه برداری) و صدور مجوزهای بهداشتی بوده یا برخی کنترل های حداقلی مطرح می شد، نه این حجم تکالیف و گزارش دهی. به مرور ساختارهای سازمانی دچار تغییر شدند و علاوه بر وظایف فوق به معاونت های غذا و دارو تکالیف متعددی با توجه به شرایط اضافه گردید مانند سامانه های مجوز های بهداشتی که به صورت گسترده فعال شده (تیتک،مسئول فنی،ثبت منبع وساخت)، رتبه بندی واحد های تولیدی، برنامه ی عملیاتی در خصوص واحدهای تولیدی، تشدید نظارت ها در واحد های تولیدی پرخطر، اجرای طرح های سازمانی (غنی سازی و پایش سموم و فلزات سنگین و…) وارزیابی عملکرد و… به عنوان مثال کنترل غنی سازی در واحدهای تولیدی آرد از طرق معاونت غذا ودارو انجام میشود ولی در استاندارد این مورد وجود ندارد. از طرفی شرح وظایف سازمان استاندارد هم دگرگون شده و اختیارات آنها کمی تغییر یافت و در مقابل بخشی از اختیارات قبلی شان در هماهنگی با ما حذف یا جابه جا گردید. در موضوع هزینه های آزمون  اداره ی کل آزمایشگاه های سازمان غذا و دارو پیگیر واریز هزینه های آزمون میباشد، واقعیت این است که آزمایشگاه ها هزینه بر هستند تجهیزات، مواد آزمایشگاهی  و همین طور تعمیرات دستگاه ها و علاوه بر آن باتوجه به وجود تورم همه باعث شده اند هزینه ها سنگین تر شوند. مدیر نظارت بر مواد غذایی وبهداشتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند اذعان داشت ما واقعاً تمایل داریم تعامل کامل داشته باشیم اما گاهی به دلیل چارچوب های الزام آور وقانونی کاری از دستمان بر نمی آید ،البته در جلسات معاونین غذا ودارو بحث هزینه ها مطرح شده اما مدیرکل آزمایشگاه ها بحث هزینه بر بودن آزمایشگاه ها و پاسخگویی به دیوان محاسبات را مطرح نموده اند. موارد دیگری مثلا پروانه هایی که قبلا تجمیعی صادر میشد براساس الزامات جدید تفکیک شده است که این موضوع هم بار مالی را برای تولید کنندگان دارد و لیکن الزامات جدید قانونی موجب این امر شده است. در ادامه افزودند موضوع پروانه ساخت، نظارت و انجام نمونه برداری بر عهده سازمان غذا ودارو است و این وظیفه را نمی توان به نهاد دیگری واگذار کرد. درخصوص موازی کاری، مثلاً در نمونه برداری های مربوط به پروانه ساخت، تشدید نظارت و برنامه ی عملیاتی و موارد شکایتی و… مربوط به معاونت غذا و دارواست که میبایست توسط همکاران نظارت انجام شود، درکنترل های مستمر می توانیم تعامل داشته باشیم و از جواب آزمایشات اداره استاندارد هم استفاده کنیم. در این راستا جهت کاهش هزینه آزمایشات در واحدهای تولیدی آرد استان، طبق جلسه ای که با موسسه استاندارد داشتیم ومصوبات این جلسه در بخشی از موارد، نمونه برداری  قرار شد که به صورت مشترک انجام و به صورت نوبتی یکی از سازمان ها  آزمایشات را انجام داده و سازمان دیگر هم قبول نماید. درخصوص سایر واحد های تولیدی هم تلاش می کنیم تا بتوانیم به اتفاق اداره استاندارد تعاملی را انجام دهیم. اما مشکلی که وجود دارد بحث دو سامانه ی مجزا  است، مربوط به سازمان  غذا و دارو و سازمان استاندارد که جهت استفاده از آنها، بایستی دوسامانه لینک شوند. در ادامه در خصوص مصوبه ی کمیته کارشناسی کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید مورخ 02/06/1404 با تاکید براین که نماینده معاونت غذا ودارو دانشگاه علوم وپزشکی در جلسه مذکور حضور نداشته است، اظهار نمود مفاد مصوبه از نظر معاونت غذا ودارو قابل قبول نیست. در ادامه جلسه پیشنهاد نمود که جهت رفع موازی کاری و مشکلات موجود لازم است موارد به ادارات کل، سازمان غذا و دارو و اداره کل استاندارد انعکاس یابد.

    مهدی مالکی – معاون ارزیابی انطباق اداره‌کل استاندارد استان، اظهار داشت: موضوع مطروحه سابقه طولانی دارد و امسال نیز در کمیته کارشناسی کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید رفع موانع تولید، مجدداً مورد بررسی قرار گرفته است. یکی از بندهای آن دقیقاً بر این نکته تأکید دارد که نظارت و نمونه‌برداری از محصولات تولیدی باید به‌گونه‌ای انجام شود که موازی‌کاری‌ها برطرف شود و معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی نیز همکاری لازم را با متقاضیان داشته باشد اما همانگونه که مطرح گردید، زمینه حقوقی و اجرایی این مسئله به تفاهم‌نامه‌هایی بازمی‌گردد که سال گذشته نیز پیش‌نویس آن‌ تهیه شده است با این حال، معاونت غذا و دارو اعلام کرد که تفاهم‌نامه‌ها باید در سطح ملی و میان سازمان غذا و دارو کشور و سازمان ملی استاندارد منعقد شود و این امر نیز انجام شده است و حدود دو ماه قبل، تفاهم‌نامه‌های مشترک میان سازمان ملی استاندارد با وزارت جهاد و همچنین با وزارت بهداشت نهایی شد. مالکی افزود اگر خواستار حل مشکلات از نگاه واقع بینانه باشیم، لازم است این تفاهم‌نامه‌ها در چارچوب قانون اجرایی شود و در موارد لازم نیز اصلاح قانون انجام گیرد. ایشان در ادامه به این مورد اشاره کردند  با توجه به حجم نظارت‌های موازی توسط دستگاه های دولتی  در حوزه نظارت بر تولید، تأمین و عرضه کالا، که منجر به ایجاد چندگانگی در صدور مجوزها، تعدد بازرسی‌ها، هزینه‌های اضافی و اتلاف زمان تولیدکنندگان کاهش سرعت تولید و افزایش بوروکراسی اداری شده و در برخی موارد مانع از رشد سرمایه‌گذاری و رقابت‌پذیری واحدهای تولیدی می شود. لذا پیشنهاد می‌گردد ضوابط فنی با هدف ایجاد مرجعیت واحد اجرایی و نظارتی جایگزین ضوابط و دستورالعمل‌های پراکنده دستگاه‌های مذکور شود تا از موازی‌کاری جلوگیری و فرآیند نظارت کارآمدتر گردد. بر اساس این طرح، به جای اجرای کامل استانداردهای موجود ــ که در برخی حوزه‌ها موجب موازی‌کاری میان استاندارد و سایر دستگاه های نظارتی می‌شود ــ تنها ویژگی های بحرانی و مؤثر  کالا و خدمات مورد پایش قرار میگیرد. برای مثال، اگر محموله‌ای مانند برنج وارد کشور شود، طبق استاندارد باید ده‌ها شاخص کنترل شود؛ اما در مقررات فنی تنها موارد اصلی و خطرساز بررسی می‌شود. ممکن است درصد دانه‌های شکسته یک نقص جزئی باشد و ورود آن بلامانع اعلام شود، اما اگر آفلاتوکسین یا آلودگی میکروبی بالا باشد، ورود آن ممنوع خواهد بود. این نگاه، هم نظارت را هدفمندتر می‌کند و هم این که یک دستگاه دولتی مسئولیت نظارت بر تولید و یا عرضه را بر عهده خواهد داشت و از موازی‌کاری جلوگیری می‌کند. این طرح پیشنهاد آن به دولت داده شده و سازمان ملی استانئدارد مسئول تدوین و ارائه آن به هیات دولت است و سازمان ملی استاندارد تلاش می‌کند با همکاری سایر دستگاه‌ها هرچه سریع‌تر  این طرح آماده و برای تصویب به هیئت دولت و سپس لایحه آن  به مجلس ارسال شود تا به‌صورت قانونی تصویب و  اجرا شود. معاون ارزیابی و انطباق اداره کل استاندارد افزود در حال حاضر، یکی از مشکلات این است که دستگاه‌ها هر دو اقدام به نمونه‌برداری می‌کنند. سازمان ملی استاندارد یک سامانه مخصوص به خود و معاونت غذا و دارو نیز سامانه خاص خود را دارا می باشند. سامانه سازمان ملی استاندارد برای تمدید پروانه استاندارد الزام دارد که تعداد نمونه‌ها باید با تعداد بازدیدها برابر دستورالعمل همخوانی داشته باشد؛ در غیر این صورت تخلف ثبت می‌شود. چرا که این سامانه ها توسط سازمان بازرسی نیز به‌طور مستمر کنترل می گردند. سازمان بازرسی کشور به صورت مستقیم و برخط سامانه های سازمان ملی استاندارد را پایش می‌کند. مالکی افزود پیش از این همه‌چیز کاغذی و فیزیکی بود اما اکنون کاملاً سیستمی است و امکان انعطاف گذشته وجود ندارد. وی با اشاره به موضوع که اداره کل استاندارد بارها اعلام نموده که آماده تفاهم و همکاری بوده و در مواردی هم با معاونت غذا و دارو نیز نشست‌هایی داشته‌ایم و تا حد توان  برای کمک به واحدهای تولیدی اقدام کرده‌ایم اما سازمان ملی استاندارد اعلام کرده که هیچ تفاهم‌نامه‌ای بدون مجوز مرکز نباید مبادله شود و شود. سازمان ملی استاندارد نیز تفاهم نامه ای با معاونت غذا و دارو مبادله خواهد کرد که این کار نیز انجام شده است. در عین حال باید توجه داشت که محصولات غذایی جزو کالاهای «پرریسک» محسوب می‌شوند و نظارت بر آن‌ها مستقیماً با سلامت جامعه ارتباط دارد. هزینه‌هایی که در ایران برای کنترل کیفیت پرداخت می‌شود، در مقایسه با بسیاری از کشورهای دنیا عدد بسیار پایینی است؛ بنابراین اصل هزینه‌کرد را نباید زیر سؤال برد. آنچه مشکل ایجاد کرده تکرار هزینه‌ها است، نه ماهیت نظارت. معاون ارزیابی و انطباق اداره کل استاندارد افزود مطابق قانون، بررسی صلاحیت آزمایشگاه‌ها و نظارت بر آن‌ها بر عهده استاندارد است و این تکلیف بر اساس مصوبه مجلس تعیین شده است. سازمان ملی استاندارد نیز یک سازمان فرابخشی است؛ زیرمجموعه دولت محسوب نمی‌شود و شورای عالی استاندارد ــ که بالاترین مرجع تصمیم‌گیری در این حوزه است ــ با حضور رئیس‌جمهور، نمایندگان مجلس، دادستانی و سایر نهادها تشکیل می‌شود. بنابراین هرگونه تغییر ساختاری نیازمند پیگیری در همان سطح است. بنا براین  بخش خصوصی و دستگاه‌هایی حاکمیتی مانند استانداری، سازمان بازرسی و نمایندگان مجلس باید همراهی کنند و این تصویب طرح «مقررات فنی» در دستور کار قرار گیرد، و موازی‌کاری‌ها  را حذف نماید. مالکی در ادامه جلسه بیان کرد که بسته‌های حمایتی سازمان ملی استاندارد کشور به‌صورت سالانه ابلاغ می‌شود. وی پیشنهاد داد واحدهایی که عملکرد مطلوب و قابل‌تقدیری ارائه می‌دهند، در این بسته‌های حمایتی لحاظ شده و از امتیازات مربوطه در هزینه های بازرسی و نمونه برداری   و کارمزدهای خدماتی در این طرح بهره‌مند شوند. وی  در ادامه جلسه پیشنهاد نمود که بازرسی  از بازار و مراکز عرضه نیز باید  به‌صورت نظام‌مند  انجام می شود تا کیفیت محصولات در سطح بازار تضمین گردد که این موضوع نیز در فرآیندهای نظارتی مقررات فنی نیز پیش‌بینی شده  است.

    محمد حسن اکبری، مدیرعامل شرکت دان علوفه شرق، در این جلسه اظهار نمود واقعیت این است که در استان، چه در تعامل با استاندارد و چه با بهداشت، ما مشکل رفتاری یا عدم همکاری ندیده‌ایم؛ همکاری و همراهی وجود دارد اما مسئله اصلی اینجاست که نگاه کلان کشور نسبت به تولیدکننده باید تغییر کند. امروز تولیدکننده در ذهن بسیاری از دستگاه‌ها و حتی مردم، در جایگاه کسی قرار گرفته که «ممکن است تخلف کند» و باید دائماً مراقب او بود. این نگاه غلط است. نمونه‌اش در بخش کشاورزی واژه «دلال» است؛ وقتی چنین نگاه اجتماعی شکل می‌گیرد، تصمیم‌گیری‌های کشور هم تحت‌تأثیر همین تصور نادرست قرار می‌گیرد. در حالی‌ که تولیدکننده و حتی واسطه‌ها بخش واقعی اقتصاد هستند. به نظر بنده باید مصوب شود که هر اصلاحی که سازمان استاندارد در حوزه «مقررات فنی» ضروری می‌داند، صریح و مشخص اعلام شود و تکلیف همه روشن باشد. اکنون بحث مقررات فنی یکی از اقدامات بسیار خوبی است که در حال انجام است. وی در ادامه افزود مسئله مهم دیگر، تعریف دقیق وظایف دستگاه‌هاست. همه ما باید به نقطه‌ای برسیم که بدانیم دقیقاً چه کسی چه وظیفه‌ای دارد. مثلاً مشخص باشد که آزمایش روتین باید در پایان فصل یا ماه انجام شود، توسط یک آزمایشگاه مشخص و نتیجه‌ها در یک سامانه مشترک ثبت شود. در چنین سامانه‌ای، استاندارد، بهداشت و دامپزشکی همگی بتوانند به همان نتیجه واحد دسترسی داشته باشند. اگر این اتفاق بیفتد، بسیاری از مشکلات ما به‌طور واقعی حل می‌شود. مدیرعامل شرکت دان و علوفه شرق افزود قانون‌گذاری نیز خود نیازمند بازنگری است. متأسفانه امروز بسیاری از قوانین موجود یکدیگر را نقض می‌کنند یا در اجرا به هم «گیر» می‌دهند. در بخش کشاورزی مثال‌های فراوانی وجود دارد و در حال حاضر ۱۲ دستگاه و مجموعه مختلف زیرمجموعه این وزارتخانه فعالیت می‌کنند و از روز اول تاکنون امور نه‌تنها ساده‌تر نشده، بلکه پیچیده‌تر هم شده است و این پیچیدگی‌ها بیشترین فشار را بر تولیدکننده وارد می‌کند. در نهایت پیشنهاد می‌کنم موضوعات مطرح‌شده در این جلسه، به ویژه مواردی که جنبه ملی و قانونی دارند، از طریق اتاق بازرگانی جمع‌بندی و به سطوح بالاتر مانند دولت و مجلس ارسال شود. اگر ما در سطح استان اقدامی انجام ندهیم، مشکلات بزرگ‌تری در آینده ایجاد خواهد شد؛ اما اگر مسائل اصلی و ریشه‌ای مطرح و پیگیری شود، می‌تواند از بسیاری از چالش‌های آینده جلوگیری کند.

    رضا محمودی زاده، رئیس اداره قرنطینه اداره کل دامپزشکی استان در این جلسه اظهار نمود در حوزه دامپزشکی، نظارت‌ها به‌طور کلی با مشکل خاصی مواجه نیست و بازدیدها و آزمایش‌های دوره‌ای نقش مهمی در جلوگیری از خسارت‌های بزرگ دارند. وی در ادامه با اشاره به هزینه صدور پروانه کشتارگاه اعلام کرد که هزینه صدور این پروانه تنها ۴۹۰۰ تومان است. همچنین تأکید کرد که در حوزه دامپزشکی موازی‌کاری با سایر دستگاه‌ها وجود ندارد و بازدیدهای دوره‌ای از کارخانه‌ها برای نمونه‌گیری هر سه ماه یک‌بار انجام می‌شود. به گفته وی، این هزینه‌ها در مقایسه با شاخص‌های تورمی رقم قابل توجهی محسوب نمی‌شوند و اثر محسوسی بر بهای تمام‌شده محصولات ندارند. رئیس اداره قرنطینه اداره کل دامپزشکی استان در پایان پیشنهاد داد که آزمایشگاه همکار دامپزشکی نیز می‌تواند در انجام آزمایش نمونه‌ها با سازمان غذا و دارو و اداره‌کل استاندارد همکاری کند تا فرایندها تسهیل و هم‌افزایی بیشتری میان دستگاه‌ها ایجاد شود.

    علی صادقی، نماینده دفتر هماهنگی امور سرمایه گذاری و اشتغال استانداری با بیان اینکه حساسیت دستگاه‌های نظارتی در حوزه صنایع غذایی به‌طور طبیعی بیش از سایر حوزه‌هاست، اظهار نمود دلیل این موضوع، ارتباط مستقیم تولیدات غذایی با سلامت مردم است. وی افزود در حوزه‌های صنعتی، معدنی یا ساختمانی چنین سطحی از حساسیت وجود ندارد؛ اما در صنایع غذایی، هرگونه بی‌دقتی یا عدم رعایت اصول بهداشتی می‌تواند پیامدهای جدی برای جامعه ایجاد کند و به همین دلیل دستگاه‌های نظارتی ناچارند با وسواس بیشتری عمل کنند. با این حال، نکته کلیدی آن است که اگر بتوان در سطح فرایندها به جمع‌بندی مشترک رسید، بخش عمده مشکلات موجود قابل حل خواهد بود. صادقی در ادامه تأکید کرد در گام نخست نباید هزینه‌های سربار واحدهای تولیدی را محور بحث قرار داد، زیرا مسئله اصلی، وجود هم‌پوشانی‌ها و تداخل‌ها در فرایندهای نظارتی است. در صورتی که فرایندها اصلاح و یکپارچه شوند، موضوع هزینه‌ها نیز به‌صورت طبیعی برطرف خواهد شد. وی در ادامه پیشنهاد نمود پیش‌نویس مکاتبه‌ای با امضای استاندار محترم تهیه و موضوع هزینه‌های صنایع غذایی و تأثیر آن بر افزایش تورم به مرکز ارسال شود. همچنین ضروری است این مسئله در شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی نیز مطرح گردد. وی در پایان تأکید نمود تعامل و هم‌افزایی بین اداره‌کل استاندارد، معاونت غذا و دارو و آزمایشگاه همکار دامپزشکی می‌تواند نقش بسیار مؤثری در رفع مشکلات فعلی و تسهیل فرآیندهای نظارتی داشته باشد.

    سهرابیان، نماینده اداره کل بازرسی استان در این جلسه اظهار نمود بحث سلامت از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به اعتقاد بنده، اگر هزینه‌هایی که تولیدکننده متحمل می‌شود، در مقیاس تولید محاسبه گردد و در نهایت به قیمت محصول برای مصرف‌کننده منتقل شود، مسلماً این مبلغ به مراتب کمتر از هزینه‌ای است که در صورت مصرف مواد غذایی غیرسالم، جهت درمان پرداخت می‌شود یا وزارت بهداشت برای جبران عوارض آن متحمل خواهد شد. به واقع، این دو اصلاً قابل مقایسه نیستند. سهرابیان با اشاره به صحبت‌های مطرح‌شده و بررسی تفاهم‌نامه‌های همکاری موجود، افزود این اسناد تا حدی نیاز استان را پوشش می‌دهند. اما مشکل اصلی، ناهماهنگی بین دو دستگاه اجرایی است، به نظر می‌رسد اگر این موضوع در شورای گفت‌وگوی استان مطرح گردد، می‌توان هماهنگی لازم بین دانشگاه علوم پزشکی و اداره استاندارد را ایجاد نمود. افزون بر این، مشابهت برخی آزمایش‌ها و فرآیندها، دلیلی برای توجیه موازی‌کاری نیست. این هماهنگی در سطح استان به نظر محقق نشده، اما در سطح کشور امکان‌پذیر است. نماینده بازرسی کل استان همچنین گفت مواردی مانند جایگزینی مقررات فنی به جای ضوابط فعلی، ارتباط بین سامانه‌ها، یا تجمیع پروانه‌ها و آزمون‌ها، از جمله موضوعاتی هستند که در صورت اجرا به کاهش هزینه‌ها می‌انجامند. البته تصمیم‌گیری در این زمینه‌ها باید از طریق مصوبات شورای عالی استاندارد صورت پذیرد. بدیهی است که چنین تصمیمات کلانی می‌بایست از طریق شورای گفت‌وگوی استان به مرکز (تهران) منعکس شوند. وی در ادامه با اشاره به تفاهم‌نامه‌های منعقدشده گفت تفاهم نامه منعقده نیز با وجود کیفیت مطلوب، به دلیل نبود هماهنگی بین دستگاه‌های مربوطه، اجرایی شدن آن‌ها با تأخیر مواجه شده است، از این رو شورای گفت‌وگوی استان می‌تواند بستری برای رفع این ناهماهنگی باشد و موارد مذکور را در دستور کار جلسات آتی قرار دهد. سهرابیان در پایان تاکید نمود که سلامت جامعه امری فوق‌العاده ارزشمند است و هزینه‌ای که برای پیشگیری از بیماری‌ها پرداخت می‌شود، به مراتب کمتر از هزینه‌های درمان است لذا باید سلامت جامعه را در اولویت نخست قرار داد و تمامی اقدامات لازم را در این جهت ساماندهی کرد.

    درپایان پیشنهاداتی جهت طرح در شورای گفت وگوی دولت و بخش خصوصی استان به اتفاق آرا مصوب گردید.

     

  • صد و سیمین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

    مشکلات واحدهای تولیدی مستقر در شهرک های صنعتی خراسان جنوبی ناشی از کمبود آب و ناسالم بودن آب شرب شهرک های صنعتی استان

     

    محمدعلی رمضانی – رئیس کمیسیون صنعت اتاق بازرگانی بیرجند در جلسه کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان مورخ 28/08/1404، گفت در این جلسه به برسی دو موضوع مهم خواهیم پرداخت: نخست، مسئلۀ کمبود آب با توجه به واگذاری‌ها و توسعه‌های جدید در شهرک‌های صنعتی استان و دوم، بررسی کیفیت آب در شهرک‌های صنعتی بیرجند، فردوس و طبس که متأسفانه سال‌هاست با مشکل آب ناسالم و غیر استاندارد روبه‌رو هستند.  همۀ حاضران واقفند که کیفیت پایین آب، به‌ویژه در صنایع غذایی، چه پیامدهای جدی به همراه دارد. رمضانی در ادامه افزود: کارخانه‌های نوشابه‌سازی، لبنیات و سایر واحدهای مرتبط در این شهرک‌ها، سال‌هاست زیر بار این معضل خمیده‌اند و توان رقابت با مناطقی که از نعمت آب سالم و قابل شرب برخوردارند را از دست داده‌اند. رئیس کمیسیون صنعت با اذعان به اینکه گزارش عدد EC آب شهرک صنعتی بیرجند بسیار جای شگفتی دارد گفت: بر اساس داده‌های جدید، میزان سختی آب (EC) به حدود ۴۰۰۰ در شهرک صنعتی بیرجند رسیده است؛ عددی چنان بالا که حتی برای استفاده حیوانات بیابانی نیز توصیه نمی‌شود، چه رسد به صنعتی که قرار است محور توسعه و اشتغال باشد. وی در ادامه افزود در جلسات پیشین، مقرر گردید که چاه فعلی شهرک صنعتی (در محل موسوم به «تلاش»)، به‌دلیل شوری بیش از حد آب، جابه‌جا شود. شرکت آب منطقه‌ای نیز با این انتقال موافقت کرده است، اما این مهم تاکنون انجام نشده است.

    علی برات زاده مدیرعامل شرکت خدماتی شهرک صنعتی بیرجند در این جلسه اظهار نمود هر دو چاه فعلی موجود در شهرک صنعتی از حد مجاز خارج بوده و کیفیت آب موجود برای مصرف انسانی یا صنعتی استاندارد نیست. چاه واقع در خیابان تلاش از سال ۱۳۹۱ وارد مدار بهره‌برداری شده است، در حالی‌که منشأ اولیه آن به چاه‌های فاضلاب سال ۱۳۶۴ مربوط می‌شود که به‌دلیل شوری بالا در همان زمان از مدار خارج شده بود، این موضوع علت اصلی بالا بودن EC فعلی آب است. از نظر کمی نیز، طبق مجوز صادره توسط سازمان صمت، کل نیاز آبی شهرک صنعت 4/66 لیتر بر ثانیه برآورد و مجوز آن صادر شده است، اما پروانه بهره‌برداری صادره از سوی شرکت آب منطقه‌ای تنها 08/44  لیتر بر ثانیه است؛ بنابراین حتی در صورت بهره‌برداری کامل از چاه‌ها با کمبود بیش از ۲۰ لیتر در ثانیه مواجه‌ایم. برات‌زاده افزود: چنانچه تمامی واحدهای صنعتی فعال شوند، با کسری محسوس آب روبه‌رو خواهیم شد. همچنین، به‌دلیل نامناسب بودن شبکه فعلی و نیاز به تصفیه و شیرین‌سازی مکرر آب، بخشی از منابع آبی عملا تلف می‌شود و هزینه‌های مضاعفی بر واحدهای تولیدی تحمیل می‌کند. وی با اشاره به موضوع برداشت مازاد از سقف مجاز، گفت: طبق قانون، بابت هر مترمکعب برداشت بیش از پروانه، شرکت‌ها مشمول جریمه خواهند شد؛ به‌گونه‌ای که در حال حاضر میزان جریمه‌ها برای مصارف بالاتر از حد مجاز حدود ۱۲۰ هزار تومان به ازای هر متر مکعب اعلام شده است. همین مسئله موجب شده بدهی شرکت خدماتی شهرک صنعتی بیرجند به آب منطقه‌ای به چند ده میلیارد تومان برسد. وی در ادامه تأکید نمود: این هزینه‌ها نباید به تولیدکننده منتقل شود، چراکه واحدهای صنعتی نقشی در بی کفایتی ظرفیت تخصیصی ندارند. برات زاده در پایان خاطرنشان کرد: با بهره‌برداری از فاز چهارم شهرک صنعتی، مصرف آب افزایش چشمگیری خواهد یافت، در حالی‌که حجم آب تخصیصی تغییر نکرده است. طی سال‌های اخیر نیز تمامی ظرفیت استان برای دریافت حداکثر میزان تخصیص مورد استفاده قرار گرفته، با این حال به دلیل تنش آبی شدید، افزایش سهمیه ممکن نشده است.  مدیرعامل شرکت های خدماتی شهرک صنعتی افزود: در شرایط فعلی، اگر چاره‌ای اندیشیده نشود، دو راه بیشتر وجود ندارد یا باید برای جابجایی و تأمین چاه جایگزین اقدام شود، یا از استقرار واحد صنعتی جدید جلوگیری گردد.

    روح الله سلمانی معاون فنی شرکت شهرک های صنعتی استان در این نشست اظهار داشت: در زمینۀ کیفیت و کمیت منابع آبی شهرک‌های صنعتی، طی سال‌های اخیر پیگیری‌های متعددی انجام شده، اما متأسفانه علیرغم مراجعات مکرر به مراجع ذی‌ربط، هیچ‌گونه تخصیص آبی جدید برای استان صادر نشده است. به بیان دیگر، حتی همان میزان اندک آبی که اکنون در اختیار داریم و با سختی بالا و کیفیت نازل مورد استفاده است، به سختی حفظ شده و تخصیص تازه‌ای طی سال‌های اخیر صورت نگرفته است. معاون فنی شرکت شهرک های صنعتی استان در ادامه افزود: موضوع جابجایی چاه آب شهرک صنعتی بیرجند نیز از مدت‌ها پیش مطرح بوده. در این زمینه، مکاتبات متعددی از سوی شرکت شهرک‌های صنعتی انجام شده و کارشناسان مربوطه نیز بارها پیگیری کرده‌اند. با این حال، فرآیند کارشناسی و پاسخگویی در مجموعه آب منطقه‌ای بسیار کند و غیرچابک است؛ به‌گونه‌ای که پس از ماه‌ها پیگیری، بازدید میدانی انجام گرفته و نهایتا اعلام شده است که نقطه پیشنهادی در حریم چاه دیگری قرار دارد لذا تا به امروز امکان صدور مجوز برای محل جدید فراهم نشده است.  سلمانی ادامه داد جابجایی این چاه صرفاً از منظر بهبود کیفیت آب اهمیت ندارد بلکه با توجه به نزدیکی محل پیشنهادی به مخزن مرتفع شهرک، می‌تواند در مصرف انرژی و هزینه‌های پمپاژ نیز صرفه‌جویی قابل توجهی ایجاد کند. بنابراین برآورد ما این است که در صورت تحقق جابجایی، بخش عمده‌ای از هزینه‌های برق مصرفی شرکت کاهش خواهد یافت.

    یاسر خراشادی زاده- مدیر دفتر حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای استان در این جلسه اظهار داشت: درک صحیح از ارزش واقعی آب و ظرفیت‌های موجود آن، نخستین گام در تصمیم‌گیری‌های کلان حوزه مدیریت منابع آبی است؛ چراکه امروزه به‌روشنی می‌بینیم سفره‌های زیرزمینی استان به شدت افت سطح یافته و آثار آن به صورت کسری مزمن آب در تمامی مناطق نمایان شده است. وی افزود، در حال حاضر تمامی دشت‌های استان در زمره دشت‌های ممنوعه قرار گرفته‌اند و عملا هیچ منبع جدیدی از آب زیرزمینی شکل نگرفته است. ازاین‌رو، تخصیص آب جدید به هر نوع مصرف، اعم از صنعتی یا کشاورزی، منع قانونی دارد تا ضمن مهار برداشت‌های غیرمجاز، از گسترش بی‌ضابطه چاه‌ها و منابع جدید جلوگیری شود. خراشادی زاده ادامه داد بر اساس بررسی‌های میدانی، حدود ۴۰ درصد از برداشت آب در چاه‌های کشاورزی مازاد بر میزان پروانه بهره‌برداری است، و این مسئله نه‌تنها به منابع آب زیرزمینی استان، بلکه به بقای صنعت نیز لطمه وارد کرده است. مدیر دفتر حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای استان ادامه داد با توجه به شرایط کنونی و سیاست‌های محدودیت تخصیص، راهکار واقع‌بینانه برای تامین آب واحدهای صنعتی، خرید و تبدیل بخشی از آب کشاورزی موجود به مصرف صنعتی است. گرچه آب کشاورزی، از دید پایداری، منبعی ناپایدار تلقی می‌شود، اما در حال حاضر آب صنعتی تخصیص‌یافته، تنها آب پایداری است که قابلیت استمرار دارد. بنابراین، توصیه می شود که صنایع استان از مسیر خرید و انتقال رسمی آب کشاورزی به سمت تامین پایدار منابع خود گام بردارند، چراکه در شرایط فعلی هیچ‌گونه آب جدیدی برای تخصیص وجود ندارد. وی در پایان افزود جابجایی چاه‌های موجود در شهرک صنعتی بیرجند با مانع جدی مواجه نیست و اجرای آن در چارچوب ضوابط قانونی امکان‌پذیر است. خراشادی زاده ادامه داد بر اساس بررسی‌های کارشناسی، در صورت جابجایی چاه‌ها به مناطق بالادست و نواحی دارای ارتفاع بیشتر، امکان دسترسی به منابع آبی با کیفیت مطلوب‌تر وجود دارد. به گفته وی شرط اساسی این جابجایی آن است که محل جدید در محدوده و حریم سایر منابع آبی قرار نگیرد؛ در این صورت، آب منطقه‌ای هیچ‌گونه مخالفت اجرایی یا حقوقی با انتقال چاه نخواهد داشت. همچنین جابجایی اصولی چاه‌ها علاوه بر ارتقای کیفیت آب، می‌تواند هزینه‌های برق پمپاژ و تلفات انتقال را نیز کاهش دهد، اما اجرای آن نیازمند هماهنگی دستگاه‌های عمرانی استان و تأمین منابع مالی مشترک است تا از بروز وقفه در تامین آب صنایع جلوگیری شود.

    مهدی صادقی- معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی اداره کل جهاد کشاورزی استان در این نشست اظهار نمود آثار تغییرات اقلیمی به شکل محسوسی بر منابع آبی استان نمایان شده است. خشکسالی بیش از 2 دهه در استان ما تاثیرات خود را بر کیفیت منابع آب گذاشته است. با پایین رفتن سطح آب های زیر زمینی کاهش کیفیت آب اجتناب ناپذیر شده که ناشی از تدوام خشکسالی و فقر سفره های زیرزمینی می باشد. وی تاکید نمود که در حوزه تولیدات صنایع غذایی و تولید محصولات لبنی، کیفیت آب اهمیت تعیین کننده ای دارد؛ زیرا آب باکیفیت پایین، علاوه بر تاثیر مستقیم بر ویژگی های محصولات، موجب افزایش هزینه های سربار تولیدکنندگان نیز می شود. آب ناسالم با EC  بالا جهت استفاده در بسیاری از صنایع باید تصفیه شود و در فرآیند تصفیه مقدار قابل توجهی آب از منابع زیر زمینی به هدر می رود. معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی اداره کل جهاد کشاورزی استان در پایان افزود با وجود آنکه هر سال بخش هایی از حقابه بخش کشاورزی در راستای برنامه  سازگازی با کم آبی به منظور تعادل بخشی سفره های آب زیرزمینی کاهش می باشد درخواست ما این است که بخشی از آب ناشی از اجرای طرح تعادل بخشی برای طرح توسعه گلخانه ها ی استان اختصاص یابد.

  • صد و بیست و نهمین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

    عدم اجرای بخشودگی پنجاه درصدی هزینه موضوع تبصره 3 ماده 6 قانون معادن در راستای سیاست تشویقی دولت برای سه استان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و جنوب استان کرمان در فرایند تمدید (دستور العمل های شورای عالی معادن به شماره 94447/60 مورخ 05/04/1400 و شماره 84433/60 مورخ 31/03/1401)

    احمد پروین – رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند در جلسه کارشناسی شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان مورخ 07/08/1404، اظهار نمود در اجرای بخشنامه‌ای که مبتنی بر رأی شورای عالی معادن برای سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ است، برای سه استان خراسان جنوبی، سیستان و جنوب استان کرمان، مبلغ حق‌العرض به میزان پنجاه درصد در نظر گرفته شده است. در این زمینه، دو نکته حائز اهمیت وجود دارد: نخست آنکه این مصوبه هم‌اکنون در حال اجراست، اما نهادهای نظارتی براین ادعا هستند که شیوه اجرا نادرست است و به اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان نیز در این رابطه تذکر داده شده است. پروین در ادامه افزود استدلال بر این است که به دلایلی خاص، این رأی همچنان معتبر و باقی است. وی با اشاره به جلسه کمیسیون معدن هفته گذشته با حضور جناب آقایان بهرامن و شکوری گفت و طرح موضوع مذکور گفت: در آن جلسه پیشنهاد گردید در این خصوص از شورای عالی معادن استعلام گردد. وی همچنین ادامه داد نکته دوم حائز اهمیت این است که اگر حتی فرض را بر باقی بودن این مصوبه بگذاریم – که عملاً نیز باقی است – این کاهش حق‌العرض، بدون هیچ دلیل موجهی، تنها برای مراحل اول و دوم (صدور پروانه) اعمال شده و برای تمدید پروانه‌ها لحاظ نمی‌گردد. در حالی که هیچ‌جا در متن این رأی اشاره‌ای نشده که این تصمیم تنها مختص به مراحل اول و دوم است. رئیس کمیسیون معدن اتاق بازرگانی بیرجند در ادامه افزود تلاش و خواسته فعالان اقتصادی این حوزه در سه استان محروم این است که این مصوبه با اعتبار کامل و برای کلیه مراحل، به طور یکپارچه اجرایی گردد. وی در پایان از نهاد های نظارتی درخواست مساعدت و پیشتیابی در حمایت از این موضوع را نمود.

    حمید شادنوش _ معاون امور معادن اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان در این جلسه اظهار نمود از همان ابتدا، اداره کل صمت استان پیگیر این امر بود تا بتوان برای استان‌های محروم به‌ویژه خراسان جنوبی مشوقی برای سرمایه‌گذاری در نظر گرفته شود تا به راه‌اندازی و توسعه فعالیت‌های معدنی در این استان کمک گردد. بر این اساس، در سال ۱۳۹۹ طرحی  به شورای عالی معادن ارائه گردید که بر مبنای آن، برای سه استان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و جنوب استان کرمان، پنجاه درصد تخفیف در حق‌العارضه (مطابق تبصره 3 ماده ۶ قانون معادن) در نظر گرفته شود وی در ادامه تصریح نمود این تخفیف برای کلیه مراحل فرآیند اکتشاف در نظر گرفته شده بود که در ابتدای کار دستی بودن فرایند موجب افزایش حجم مکاتبات و مدت زمان انتظار طولانی جهت دریافت پاسخ در هر مرحله بود اما از سال گذشته، این مصوبه به‌صورت رسمی روی کاداستر قرار گرفت و برای مرحله اجرایی آماده شد. بنابراین این امکان فراهم گردید تا این تخفیف را برای مراحل اولیه اعمال نمود اما هنگام تمدید پروانه‌ها، مدیرکل دفتر فنی وزارتخانه اعلام نمود که این مصوبه تنها برای مراحل صدور پروانه بوده و برای تمدید اعتبار ندارد. در حالی که ابلاغ چنین شرطی، اساساً منطق طرح را زیر سؤال می‌برد. شادنوش افزود نکته حائز اهمیت این است که نظر شورای عالی معادن، شامل کلیه مراحل بوده است لذا امیدواریم با همکاری و مساعدت دستگاه های متولی، این موضوع در اسرع وقت پیگیری و اجرایی گردد.

    ابوالفضل جهانگرد مدیرعامل شرکت بین المللی کانسار خلیج فارس در این جلسه اظهار نمود تأکید اینجانب بر این است که تداوم و استمرار سرمایه‌گذاری، امری به مراتب مهم‌تر از جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید است. استان خراسان جنوبی در مقایسه با سه استان همجوار، با افزایش ۳۰ درصدی هزینه‌ها در حوزه‌هایی مانند حمل و نقل و ماشین‌آلات مواجه است که این امر به طور مستقیم بر هزینه تولید تأثیر می‌گذارد. جهانگرد با تأکید بر چالش های سرمایه گذاری معدنکاران استان گفت : فعالان اقتصادی حوزه معدن در خراسان جنوبی با در چهار حوزه اصلی با چالش مواجه هستند که عبارت است از: بازار، حمل و نقل، قوانین و امنیت سرمایه‌گذاری. بنابراین هنگامی که مشکل بازار را حل می نماییم، با چالش حمل و نقل روبرو می‌شویم و متأسفانه در هیچ‌کجای این فرآیند، فضای امنی برای سرمایه‌گذاری وجود ندارد. جهانگرد ادامه داد واقعیت این است که دولت برای سه استان محروم مزایایی در نظر گرفته و نهادهای نظارتی مانند دیوان محاسبات نیز همزمان حافظ منافع دولت و مردم هستند. لذا اگر این مصوبه به درستی اجرا شود، حتی باید در مورد هزینه‌های دریافتی از مردم در سه سال گذشته نیز بازنگری شود. جهانگرد اجرای این مصوبه  را بدون تردید برای دولت مفیدتر از تعلیق آن دانست و اذعان نمود در حالت تعلیق این مصوبه، هیچ منفعتی برای استان حاصل نمی‌شود چراکه خراسان جنوبی، استانی وسیع است و هم‌اکنون ۵۰ تا ۶۰ درصد از پهنه های معدنی آن بلوکه شده است. بنابراین با آزادسازی محدوده‌های دولتی و همکاری سازمان صمت، فضای بسیار زیادی برای ارائه به سرمایه‌گذاران خواهیم داشت. وی در ادامه با طرح سوالاتی درخصوص مزیت های سرمایه گذاری در خراسان جنوبی نسبت به استان هایی مانند اصفهان و یزد گفت خراسان جنوبی چه امتیازی می‌تواند به سرمایه گذاران ارائه نماید؟ آیا صنایع بالادستی در استان وجود دارد؟ و اینکه آیا امکانات ویژه‌ای در استان خراسان جنوبی برای سرمایه گذاران در نظر گرفته شده است ؟ که متأسفانه پاسخ به تمامی سوالات فوق منفی است و در حال حاضر سخت‌ترین شرایط ممکن برای ادامه کار در خراسان جنوبی حاکم است. بنابراین، حداقل انتظارفعالان اقتصادی این حوزه این است که دستگاه‌های نظارتی و سازمان‌های مربوطه، از حداقل حمایت های پیش‌بینی شده به صورت کامل پشتیبانی نمایند.

    غلامرضا نوروزی نائب رئیس سازمان نظام مهندسی معدن استان در این جلسه اظهار نمود دو نکته اساسی در خصوص موضوع جلسه وجود دارد: نخست، مسئله شمول این تخفیف‌ها جهت مراحل تمدید پروانه است که این تخفیف‌ها شامل مراحل تمدید و کلیه مراحل پس از صدور نیز می‌گردد و دلیل این ادعا، مطالعه دقیق متن تبصره مربوطه است. نوروزی در ادامه افزود هنگامی که به تبصره ۳ ماده 6 قانون معادن رجوع می‌کنیم، صراحتاً مقرر می‌دارد: “دارندگان پروانه اکتشاف به استثناء مالک یا مالکان شخصی در ملک خود یا موقوفات موظفند از زمان صدور پروانه اکتشاف، سالانه به ازاء هر کیلومتر مربع از محدوده اکتشافی، مبلغی را به دولت پرداخت نمایند. میزان این مبلغ هر سال به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت و تصویب شورای عالی معادن تعیین می شود.” کلیدواژه تعیین‌کننده، عبارت “از زمان صدور” است. این عبارت به وضوح دلالت بر آن دارد که احکام از زمان صدور پروانه به بعد جاری می‌شوند و محدود به لحظه صدور نیست. بنابراین، تفسیر منطقی و حقوقی این است که این مقرره، کلیه مراحل آتی، از جمله تمدید را نیز در بر می‌گیرد. و دومین نکته، مدت اعتبار این مصوبه می باشد که باید مدنظر قرار گیرد لذا پرسش اینجاست که آیا شمول این قانون تنها مختص به سال ۱۴۰۰ می‌باشد؟ آنچه به صورت مکتوب و صریح در متن آمده، اشاره به سال ۱۴۰۰ دارد اما اگر براساس صحبت های معاون محترم معدنی اداره کل صمت استان که اعلام می دارند “این تخفیف درحال حاضر در سامانه کاداستر قابل اعمال می باشد و تا زمانی که در سیستم تغییر نکرده، روند قبلی تداوم خواهد داشت” می‌توان استنباط نمود که این قانون برای سال‌های بعدی، از جمله ۱۴۰۱، نیز استمرار خواهد یافت. بر مبنای این تفسیر، می‌توانیم از این مصوبه تا هنگام تغییر قوانین مرتبط بهره‌مند باشیم. اما اگر این ملاک را نپذیریم، طبیعی است که هیچ‌کس نمی‌تواند ادعا کند که مصوبه شامل سال ۱۴۰۱ یا سال‌های پس از آن نیز می‌شود، مگر آنکه همان مبنا را ملاک اقدام قرار دهیم. لذا به عنوان نماینده نظام مهندسی، تأکید اصلی بنده بر همین دو موضوع پیش گفته استوار است.

    محمد خراشادی زاده – نماینده بازرسی کل استان در این جلسه اظهار نمود نکته محوری در این بحث، سیاست تشویقی دولت و شمول/ عدم شمول آن بر مرحله تمدید پروانه‌ها است. وی در ادامه افزود این سیاست اساساً شامل تمدید پروانه‌ها نمی‌شود. لذا منطق دولت از طراحی این مشوق، تمرکز بر مرحله صدور پروانه‌های جدید بوده است. بدین معنا که هنگامی که پروانه‌ای صادر می‌گردد، این مشوق به متقاضی اعطا می‌شود. اما اگر قرار باشد این سیاست به مرحله تمدید نیز تسری یابد، در عمل سیاست تشویقی دوبار برای یک پروانه اجرا خواهد شد، حال آنکه منطق حکم می‌کند که متقاضی می‌بایست فعالیت خود را در بازه زمانی قانونی تعریف‌شده به انجام برساند بر این اساس، تحلیل بنده این است که بر اساس مفاد موجود، تمدید پروانه‌ها مشمول این سیاست نمی‌شود و رویه اجرایی انجام‌شده تاکنون، صحیح بوده است. خراشادی افزود با این حال، یک راهکار پیش‌رو وجود دارد: اگرشورای عالی معادن به عنوان مرجع ذی‌صلاح، تفسیر جدیدی ارائه دهد و اعلام نماید که این سیاست شامل تمدید نیز می‌شود، آنگاه به طور قطع بلامانع خواهد بود. در این صورت، اگر تصمیم بر آن باشد که این سیاست به عنوان یک ابزار تشویقی قوی‌تر لحاظ گردد، می‌توان آن را برای مرحله تمدید نیز در نظر گرفت. این امر می‌تواند به عنوان یک سیاست حمایتی منطقه‌ای برای استان، با توجه به ملاحظات مطرح‌شده، اجرایی شود و از این منظر هیچ ایرادی بر آن وارد نیست.

    محمد صادق دهقانی مدیرگروه حسابرسی دیوان محاسبات استان در این جلسه اظهار نمود موضوع جلسه متشکل از دو بخش می‌باشد:

    بخش اول، ناظر بر تسری بخشودگی موضوع بخشنامه سال ۱۴۰۱ بر مراحل صدور یا تمدید یا هر دو: در این خصوص بر اساس جداول مندرج در بخشنامه مذکور و درج عبارت کلیه تعرفه‌های تصره (3) ماده (6) قانون معادن، دیدگاه بنده ناظر بر تسری تخفیف و بخشودگی به هر دو مرحله صدور و تمدید می‌باشد.

    بخش دوم، پاسخ به این سوال است که آیا بخشنامه سال ۱۴۰۱ برای سنوات بعد قابل استناد و استنباط می‌باشد برای این موضوع باید در نظر داشت که شورای عالی معادن صلاحیت قانونی وضع بخشنامه را دارد و بررسی صدور بخشنامه‌های مشابه سنوات اخیر حاکی است در بخشنامه‌های سنوات ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ این مزیت برای سه استان خراسان جنوبی سیستان و بلوچستان و جنوب کرمان پیش بینی و ابلاغ گردیده لیکن در بخشنامه‌های سنوات 1402، ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ درج نگردیده است بنابراین اگر مرجع صدور مجوز، مزیتی که در بخشنامه‌های سنواتی درج نموده رو برای سنوات بعد در نظر نگیرد به صورت حقوقی می‌توان استنباط نمود که اراده‌ای برای تداوم یا اعطای این مزیت در سال‌های بعد وجود نداشته است لذا چنین مزیتی باید مجدداً تصویب و یا تمدید آن تصریح گردد.  بنابراین بر اساس مستندات موجود و با توجه به عدم درج در بخشنامه‌های صادره بعدی اعمال معافیت و بخشودگی یاد شده برای سال های پس از 1401 وجاهت قانونی نداشته و اعمال آن مستلزم تصریح قانونی است. دهقانی در ادامه تاکید نمود صرف اینکه سایر استان‌ها اظهار نظری ننموده‌اند دلیلی بر صحت عمل تلقی نمی‌گردد، همچنین ناظر بر بیانات معاون محترم امور معدنی اداره کل صمت و استناد برخی از بزرگواران به آن، که فرمودند چون این تخفیف در سامانه کاداسر قابل اعمال است بنابراین برای سال‌های بعد نیز قابل اجراست اعلام می‌دارد توجه به اینکه قوانین و مقررات توسط متخصصان رایانه در سامانه کاداستر پیاده‌سازی می‌گردد وجود یک امتیاز یا مزیت در سامانه کاداستر که می‌تواند ناشی از سهل انگاری یا باگ سامانه باشد به معنای اعتباربخشی قانونی به وضعیت مذکور نیست,, مدیر گروه حسابرسی دیوان محاسبات استان با اشاره به مکاتبات انجام شده با اداره کل صمت استان تاکید نمود بخشی از مکاتبات دیوان معطوف به موارد ضعف سامانه کاداستر می‌باشد، به عنوان مصداق علی‌رغم اینکه قانونگذار حکمی رو مصوب نموده لیکن به دلیل ضعف سامانه کاداستر امکان دستکاری در داده‌ها وجود داشته و منجر به کاهش درآمدهای دولت گردیده است، وی در پایان تاکید نمود نهادهای نظارتی نیز مدافع و حمایت کننده از منافع استان می‌باشند و این حمایت در راستای اجرای صحیح قوانین و مقررات اعمال می‌شود. دهقانی، دلیل ورود دیوان محاسبات به این موضوع را مصوبه شورای معادن استان مبنی بر تسری بخشودگی و تخفیف یاد شده برای سنوات بعد از بخشنامه سال ۱۴۰۱ و مغایرت آن با مقررات اعلام نمود با این وجود اخذ استعلام و اظهار نظر رسمی از شورای عالی معادن به عنوان مرجع صدور بخشنامه را پیشنهاد نموده و اعلام کرد در صورتی که شورای عالی معادن بخشنامه مذکور را برای سنوات بعد از ۱۴۰۱ جاری اعلام نمایند و تفسیر آن شورا بر تداوم این مزیت دلالت داشته باشد قطعاً دیوان محاسبات از آن حمایت خواهد نمود و برای اعمال بخشودگی برای سنوات مذکور و برای مراحل تمدید ایرادی متصور نمی‌باشد.

    مهدی نیازی نماینده دفتر هماهنگی امور سرمایه گذاری و اشتغال استانداری  نیز بهترین رویکرد را طرح موضوع در صحن شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی استان  و سپس ارسال مکاتبات لازم با امضای استاندار محترم عنوان نمود.

    در پایان جلسه به اتفاق آرا مقررگردید درخصوص اعمال بخشودگی پنجاه درصدی هزینه موضوع تبصره 3 ماده 6 قانون معادن در راستای سیاست تشویقی دولت برای سه استان خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان و جنوب استان کرمانبرای مراحل تمدید در سامانه کاداستر، از طریق شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی و وزارت صمت پیگیری های لازم انجام گردد.

  • صد و بیست و هشتمین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

    بررسی مشکلات شرکت های تعاونی حوزه ساختمان درخصوص نحوه محاسبه و وصول حق بیمه کارگران ساختمانی (سهم کارفرما)

    علی شکرابی، مشاور تأمین اجتماعی اتاق بازرگانی بیرجند در جلسه کارشناسی شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان مورخ 21/07/1404، با اشاره به قانون اصلاح ماده 5 قانون بیمه کارگران ساختمانی مصوب 5/11/1401 و تاریخ  لازم الاجرا شدن آن از تاریخ 20 اسفند ۱۴۰1 ، افرادی که در بازه زمانی 20/12/1401  لغایت 3/8/1402 جهت صدور پروانه به سازمان تامین اجتماعی مراجعه و با قیمت قانون به قبل از 20/12/1401 حق بیمه ساختمانی را پرداخت نموده اند ، اعلام تفاوت حق بیمه ساختمانی به قیمت تعیین شده طبق قانون مصوب 5/11/1401 یکی از مشکلات اصلی برشمرد و موضوع دوم اینکه علاوه بر آن سازمان تأمین اجتماعی بدون اعلام قبلی برای تفاوت های اعلام شده مربوط به بازه ‌زمانی مذکور نسبت به محاسبه جریمه هم اقدام نموده است که در این خصوص نیز بایستی سازمان تامین اجتماعی پس از اعلام بدهی نسبت به محاسبه جرایم اقدام نماید و از محاسبه جرایم به قبل از ابلاغ بدهی خودداری نمایند. مورد سوم در خصوص مراجعین و کارفرمایانی میباشد که حق بیمه ساختمانی برای صدور پروانه ساختمانی را با نرخ ۲۵ درصد عوارض یا سایر روش های محاسبه حق بیمه ساختمانی پرداخت نموده اند و از طرفی در قراردادهای پیمانکاری مجدداً مکلف به پرداخت حق بیمه می‌شوند. این امر در عمل به معنای کسر دوباره حق بیمه از حساب پیمانکاران است که این مشکلات، بار مالی سنگینی بر دوش پیمانکاران ساختمانی گذاشته و آنان را با چالش‌های متعددی روبرو کرده است. شکرابی با اشاره به معضل بروکراسی اداری گفت فرآیندهای اداری پیچیده و غیرشفاف، مشکلات عمده‌ای برای پیمانکاران ایجاد کرده است که این پیچیدگی‌ها منجر به پرداخت دوباره توسط پیمانکاران ساختمانی شده است. وی در پایان تاکید نمود لازم است شفاف‌سازی کامل در مورد فرآیندهای اداری انجام پذیرد و پیگیری‌های جدی و مؤثر باید به عمل آید تا از تکرار پرداخت‌های دوگانه جلوگیری شود.

    محمود حسنی، مدیرعامل شرکت تعاونی فرهنگیان، در این جلسه اظهار نمود شهرداری طی نامه‌ای به اداره کل تأمین اجتماعی اعلام نموده که کارگران ساختمانی روزمزد را استخدام خواهد کرد و پرداخت بیمه این کارگران به عهده اداره کل تأمین اجتماعی خواهد بود. از سوی دیگر، پرداخت سهم بیمه از روز اول واریز به حساب شهرداری آغاز می‌شود. وی در ادامه با اشاره به مسئله اصلی افزود در سال ۱۴۰۱، سازمان شهرداری با سازمان تأمین اجتماعی در این خصوص مکاتبه نمود، و متاسفانه سازمان تامین اجتماعی در پاسخ خود هیچ اشاره‌ای به الزامات و تعهدات مربوطه ننمود و سپس سازمان تأمین اجتماعی در تاریخ‌های 12/10/1401 و 23/08/1402 مکاتبه اصلاحی صادر و ابلاغ نمود که در این اصلاحیه، روش محاسبه از ۱۵ درصد به ۲۲۰ هزار تومان به ازای هر مترمربع تغییر یافت. وی در ادامه سوالاتی را بدین شرح مطرح نمود این سؤال مطرح است که چرا این بخشنامه بلافاصله و در زمان صدور به ذی‌نفعان ابلاغ نشد؟ همچنین چرا مصوبه از زمان صدور (سال گذشته) اجرا نشده و محاسبات از همان تاریخ اعمال نگردید؟ لذا علیرغم عدم ابلاغ به موقع این اصلاحیه، جریمه‌هایی برای دوره‌های گذشته نیز تحمیل شده است.حسنی افزود نکته حائز توجه این است که در ابلاغیه جدید، رویه دیگری مدنظر قرار گرفته اما به گذشته تسری داده شده است. حسنی ادامه داد حق بیمه می بایست به تمام عوامل اجرایی کارگاه (سرپرست کارگاه کار پرداز حسابدار و نگهبان و…) نه فقط نیروهای دارای کارت مهارت تعلق گیرد و باتوجه به مبلغ پرداخت ۲۵ در صد عوارض در زمان پروانه و۶/۷ درصد مبلغ قرار داد در زمان مفاصا حساب مبلغ پرداختی بابت حق بیمه کارگران سا ختمانی به نسبت پرداخت دستمزد کارگران بابت اجرای عملیات ساختمانی بسیار بالا بوده و این در صورتی است که تامین اجتماعی بابت دریافت مبلغ مفاصا حساب خدمات کامل ارائه نمی دهد. وی در پایان درخواست فوری برای رسیدگی به این موضوع و حل و فصل آن را مطرح نمود.

    حمید رضا یوسفی، نماینده اتاق تعاون، با اشاره به گستردگی مشکل پرداخت جریمه حق بیمه کارگران ساختمانی، اظهار نمود این مسئله تنها محدود به پیمانکاران نیست و تعاونی‌ها و اصناف مشابه زیادی نیز درگیر آن هستند. یوسفی ادامه داد به عنوان مثال، ۱۱۰ واحد از صنوف آلاینده در استان با این معضل روبرو شده‌اند. بنابراین، یافتن یک راه‌حل اساسی برای این مشکل ضروری است. وی در تشریح ابعاد مسئله افزود این موضوع باید به شورای نظارتی ارجاع داده شود، زیرا در حال حاضر به نفع کلان‌شهرها عمل می‌ شود در حالی که استان‌های کوچکتر بار مالی آن را متحمل می‌شوند.یوسفی با اشاره به مشکلات صنوف آلاینده گفت بسیاری از این افراد اساساً توانایی پرداخت جریمه را ندارند. حتی اگر ابلاغیه‌ای صادر شود که جریمه فقط از زمان ابلاغ به بعد محاسبه شود، باز هم قادر به پرداخت آن نخواهند بود. وی در ادامه افزود بسیاری از افراد به دلیل عدم آگاهی کافی از این قانون، اکنون زیر بار جریمه‌هایی رفته‌اند که قابلیت پرداخت آن را ندارند، بنابراین پیشنهاد می گردد اجرا و اعمال این جریمه‌ها به طور موقت متوقف شده تا با فرصت‌سازی مناسب، راه‌حلی عادلانه برای آنان که از موضوع بی‌اطلاع بوده‌اند، در نظر گرفته شود.

    مهدی مرادی، رئیس اداره بازرسی اداره کل تأمین اجتماعی استان اظهار داشت: در سال ۱۴۰۱، هیئت وزیران مصوباتی را تصویب نمود که پیش‌تر نیز مورد تأکید مجلس شورای اسلامی قرار گرفته بود. در این مصوبات، بر رعایت مقررات بیمه اجباری کارگران ساختمانی تأکید شد. وی در ادامه افزود مصوبه پنجم بهمن ۱۴۰۱، پس از انتشار در روزنامه رسمی و پس از ۱۵ روز، از تاریخ ۲۰ اسفند ۱۴۰۱ لازم‌الاجرا گردید. بر اساس این مصوبه، مقرر شد محاسبات حق بیمه بر اساس متراژ زیربنا در سامانه‌های سازمان تأمین اجتماعی انجام شود. بنابراین اجرای کامل هر مصوبه‌ای در دستگاه‌های اداری، از زمان ابلاغ بخشنامه تا نصب و راه‌اندازی نسخه‌های به‌روزرسانی شده سامانه، با تأخیر همراه است. بر این اساس، تا پیش از تاریخ اجرایی شدن قانون، دریافت ۱۵ درصد عوارض به‌صورت سابق نباید انجام می‌گرفت، بلکه می‌بایست محاسبات بر اساس متراژ زیربنا — مطابق مصوبه هیئت وزیران و دستورالعلی ابلاغی به کلیه استان‌ها در ۲۰ آذر ۱۴۰۱ — صورت می‌پذیرفت. مرادی افزود متأسفانه، نصب و راه‌اندازی نسخه به‌روز سامانه تا ۱۹ فروردین ۱۴۰۲ به تعویق افتاد. اگرچه به اطلاع مسئولان مربوطه رساندیم که روش محاسبه بر اساس ۱۵ درصد عوارض می باشد و در برخی مکاتبات، از آن تحت عنوان «علی‌الحساب» یاد می‌شد، اما برخی واحدها محاسبات خود را تا ۱۹ فروردین بر اساس همان روش قبلی انجام دادند. از ۲۰ فروردین به بعد، سامانه بر مبنای متراژ زیربنا به‌روزرسانی و محاسبات اصلاح شد. وی در ادامه اظهار نمود بر اساس آیین‌نامه هیئت‌های تشخیص سازمان تأمین اجتماعی، هرگاه سازمان احراز کند که به هر دلیل حق بیمه‌ای کمتر از میزان واقعی دریافت شده، مجاز است آن مقدار مربوط را محاسبه و به کارفرما ابلاغ نماید. مرادی ادامه داد کارشناسان سازمان تامین اجتماعی اختلاف محاسبات از سال ۱۴۰۱ تا فروردین ۱۴۰۲ — زمان اجرایی شدن قانون جدید — را احصا نموده و بر این اساس محاسبات بر اساس متراژ زیربنا بود و از تاریخ 03/08/1402 با نرخ‌های متفاوت برای مناطق شهری (۲۵ درصد)، روستایی (۱۰ درصد) و نهضت ملی مسکن (۱۵ درصد) انجام می‌شود. همچنین، از ابتدای سال 1404، مطابق مصوبه مجلس، ۲.۵ درصد به نرخ قبلی افزوده شد و در حال حاضر نرخ مذکور به ۲۷.۵ درصد رسیده است که ستاد دستور رسیدگی به این موضوع را در دستور کار قرار داده است. وی با اشاره به ورود سازمان بازرسی به مسئله مطروحه گفت در آستانه ابلاغ، سازمان بازرسی با استناد به این استدلال که چرا محاسبات ناگهان از ۱۵ درصد به متراژ زیربنا تغییر یافته — که افزایش چشمگیری در مبلغ عوارض داشته — از ابلاغ آن جلوگیری نمود. برای نمونه، در یک ساختمان ۱۰۰ متری، عوارض قبلی حدود ۲ تا ۳ میلیون تومان بود، اما بر اساس متراژ، این مبلغ به ۲۱ میلیون تومان افزایش یافت. که این افزایش ناگهانی و بدون پلکانی‌بودن، فشار مالی قابل‌توجهی به مالکین و پیمانکاران وارد نمود.  وی ادامه داد این مسئله در استان‌های مختلف از جمله تهران، اصفهان و تبریز و به‌ویژه برای کاربری‌های تجاری که عوارض شهرداری بالایی دارند، به نفع آن ها است. در مقابل، این استدلال نیز مطرح است که در استان‌های محروم، محاسبه بر اساس متراژ زیربنا نیز می‌تواند برای مردم دشواری ایجاد نماید؛ بنابراین این موضوع ابعاد مختلفی دارد که باید از منظر مختلف به بررسی کارشناسی آن پرداخت. مرادی با اشاره به دستور مجلس محترم شورای اسلامی در جهت پلکانی کردن عوارض پرداختی گفت در نهایت، با پیگیری‌های نمایندگان مجلس، پیشنهاد پلکانی‌کردن عوارض مطرح شد تا راه‌حلی برای این مشکل یافت شود. همچنین سازمان بازرسی نیز در مقطعی با اقدام سازمان تأمین اجتماعی برای ابلاغ تفاوت‌ها مخالفت نمود و دستور پیگیری موضوع را صادر نمود. مرادی با اشاره به نظریه مشورتی مجلس شورای اسلامی گفت بر اساس نظریه‌ مشورتی مجلس شورای اسلامی، که صراحتاً اعلام کرده است محاسبات در هر مقطع زمانی، باید بر اساس قوانین لازم الاجرا در همان تاریخ صورت پذیرد، وی در مورد عوارض شهرداری گفت اگر مالک گواهی یا نامه‌ای از شهرداری ارائه نماید که در دبیرخانه ثبت رسمی نشده باشد، تنها در صورتی می‌توان آن را مبنای محاسبه عوارض قرار داد که تاریخ آن پس از 03/08/1402 باشد.همچنین در مواردی که ثبت دبیرخانه و صدور پروانه انجام شده باشد، به دستور سازمان بازرسی، فعلاً اقدام به دریافت چک‌های ضمانت نخواهد شد. وی در ادامه افزود تاکنون هیچ بخشنامه‌ای از ستاد مرکزی مبنی بر تعیین تکلیف مبالغ دریافتی یا عدم دریافت آنها بر اساس صحبت های نمایندگان محترم مجلس صادر نگردیده است. وی در ادامه با اشاره به حق بیمه کارگران ساختمانی و عوارض پروانه گفت برای دریافت پروانه ساختمانی، تأمین پشتوانه مالی حق بیمه کارگران ساختمانی الزامی است و منبع اصلی تأمین این هزینه (که اکنون با احتساب سهم کارگر و کارفرما ۲۷ درصد است)، عوارض دریافتی از پروانه‌های ساختمانی می‌باشد. مرادی افزود در راستای اجرای برنامه هفتم توسعه، قراردادهای پروژه های بافت های فرسوده و مسکن روستایی و نهضت ملی مسکن از مصادیق قراردادهای مواد 38 و 41 قانون تامین اجتماعی محسوب نمی شود و مشمول حکم ماده (5) قانون بیمه های اجتماعی کارگران ساختمانی اصلاحی 22/06/1402 می گردد. همچنین مطابق بخشنامه صادر شده،هنگام تهیه مفاصاحساب، و با هماهنگی و رضایت مالک، در صورتی که نیروهای شاغل در پروژه دارای کارت مهارت معتبر بوده و حق بیمه آنان از طریق سازمان تأمین اجتماعی تحت پوشش بیمه ساختمانی قرار گرفته باشد، معادل سهم بیمه این افراد از مبلغ کل حق بیمه قرارداد کسر خواهد شد. این رویکرد منطقی، از پرداخت دوگانه جلوگیری می‌کند. در نتیجه، برای کارگران دارای پروانه و کارت مهارت، حق بیمهاز محل عوارض پروانه ساختمانی تأمین می‌گردد. مرادی در ادامه با اشاره به ایراد موجود در محاسبه حق بیمه گفت روش فعلی افزایش پلکانی حق بیمه که بر اساس متراژ زمین محاسبه می‌شود، روش مناسبی نیست، چرا که روش مطلوب‌تر، محاسبه حق بیمه بر اساس نرخ تورم است. با این حال، حتی روش مبتنی بر تورم نیز پوشش بیمه‌ای کامل و مناسبی برای کارگران ساختمانی فراهم نمی‌کند. وی در ادامه با اشاره به راه‌حل‌های پیشنهادی برای پیگیری گفت مصوبات ستاد تسهیل و تصمیمات دولتی در چارچوب قوانین سازمان تامین اجتماعی، لازم‌الاجرا هستند و اگر این مصوبات به درستی اجرا نشوند، دو راه برای پیگیری قانونی وجود دارد. یکی از راه حل ها ارجاع موضوع به دیوان عدالت اداری برای اخذ رأی نهایی در خصوص موضوع مطروحه می باشد . مورد دوم آنکه مطرح کردن موضوع در شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی و پیگیری استان در دستور کار قرار گیرد.

    مرتضی مقری رئیس کمیسیون عمران اتاق بازرگانی بیرجند با استناد به قوانین تأمین اجتماعی و نظرات فقهای شورای نگهبان، از عدم آگاهی برخی افراد نسبت به الزامات پرداخت حق بیمه انتقاد کرد و بر لزوم ارائه پیشنهادهایی به شورای نگهبان برای پوشش دوره زمانی مشخص شده در قانون برنامه هفتم تأکید نمود. وی در ادامه به خلاصه گزارش شورای نگهبان به شرح ذیل اشاره نمود:

    مجموعه‌ای از بخشنامه‌های سازمان تأمین اجتماعی در خصوص نحوه محاسبه حق بیمه قراردادهای پیمانکاری، در دیوان عدالت اداری مورد شکایت شرعی قرار گرفته بود. این شکایات به موجب ماده ۸۷ قانون دیوان عدالت اداری جهت اظهارنظر به شورای نگهبان ارسال شد. فقهای شورا به عنوان مرجع رسیدگی به استعلامات شرعی دیوان عدالت اداری، در فرایند بررسی شکایت از این مصوبات ابتدا اطلاق یکی از آنها را خلاف شرع دانستند لکن در ادامه با ابلاغ بخشنامه اصلاحی سازمان تأمین اجتماعی، اظهار کردند که بخشنامه‌های مورد شکایت خلاف موازین شرع نیستند. طبق ماده ۲۸ قانون تأمین اجتماعی، سهم کارفرما از حق بیمه کارگران ۲۰ درصد حقوق و مزایای واقعی آنها است. اما در قراردادهای پیمان‌کاری، سازمان تأمین اجتماعی با مشکل شناسایی دقیق میزان حقوق پرداختی مواجه شد و بر همین اساس، با استناد به ماده ۴۱ قانون که اختیار تعیین «نسبت مزد به کل کار انجام‌یافته» را به سازمان واگذار کرده بود، روش برآوردی جدیدی اتخاذ کرد. در این روش، سازمان پس از بررسی، نسبت مزد به کل مبلغ ناخالص پیمان را بر اساس نوع فعالیت به صورت درصد مقطوع تعیین می‌کند. مشکل اساسی این رویکرد عدم تطابق این درصد مقطوع با نسبت واقعی مزد کارگران به کل هزینه پیمان است. به طور مثال، در پیمان یک میلیارد تومانی با نسبت مزد برآوردی ۴۰ درصدی، سازمان ۴۰۰ میلیون تومان را به عنوان مزد تمام کارگران پیمان محسوب کرده و ۸۰ میلیون تومان حق بیمه مطالبه می‌کند. اما اگر مزد واقعی تمام کارگران ۲۰۰ میلیون تومان (۲۰ درصد) باشد، حق بیمه قانونی باید ۴۰ میلیون تومان باشد که ۴۰ میلیون تومان اضافه مطالبه شده است. در مقابل، اگر مزد واقعی تمامی کارگران پیمان ۶۰۰ میلیون تومان (۶۰ درصد) باشد، حق بیمه باید ۱۲۰ میلیون تومان باشد که ۴۰ میلیون تومان کسری دارد. فقهای شورای نگهبان در اظهارنظر شماره ۴۲۲۹۳/۱۰۲ مورخ ۱۴۰۳/۳/۱۳ در خصوص شکایت از یکی از این بخشنامه‌ها تصریح کردند «اطلاق بندهای مورد شکایت در مواردی که منجر به اخذ حق بیمه کمتر یا بیشتر از حق بیمه مدنظر قانون شده است، خلاف موازین شرع شناخته شد.» در ادامه بررسی شکایات از مصوبات مشابه سازمان تأمین اجتماعی، با عنایت به اظهارنظر ابتدایی فقهای شورای نگهبان، ابطال اطلاق سایر بخشنامه‌های سازمان در این خصوص نیز انتظار می‌رفت. با این حال سازمان تأمین اجتماعی با ابلاغ مصوبه شماره ۳۸۳۷/۱۴۰۴/۱۰۰۰، اقدام به اصلاح مقررات موجود در خصوص حق بیمه پیمانکاری کرد. مصوبه اصلاحی ضمن حفظ ضوابط کلی پیشین در تعیین درصد ثابت برای محاسبه حق بیمه، مسیری قانونی جدید برای اعتراض به ضرایب مقطوع در نظر گرفت. بر اساس ضوابط اصلاحی جدید، چنانچه پیمانکار نسبت به محاسبه حق بیمه بر مبنای ضریب اعلامی اعتراض داشته باشد، می‌تواند با ارائه مدارک مثبته، نسبت به اثبات مغایرت مزد واقعی با ضریب مزبور اقدام نماید. در صورت احراز این ادعا توسط مراجع تشخیص نیز سازمان تأمین اجتماعی مکلف است محاسبه حق بیمه را با استناد به نسبت واقعی مزد به کل کار و وفق ماده ۲۸ قانون تأمین اجتماعی انجام دهد. همچنین مطابق مصوبه اصلاحی مقرر شده است چنانچه احراز شود که مزد پرداختی پیمانکار به کارکنان، بیش از آن چیزی است که ضریب مقطوع مبنا قرار داده، سازمان تأمین اجتماعی موظف به مطالبه مابه‌التفاوت حق بیمه ناشی از این مغایرت خواهد بود. نکته مهم دیگر، عطف به ما سبق شدن بخشنامه سازمان است. یعنی به موجب مصوبه اصلاحی، مقرر شده چنانچه پیمانکار نسبت به ضرایب اعمال‌شده در محاسبات گذشته نیز اعتراض مستند داشته باشد و این اعتراض محرز گردد، محاسبات بیمه‌ای باید از تاریخ تصویب مصوبات اولیه که مبنای ضرایب مقطوع بودند مورد بازنگری قرار گیرد. در نهایت فقهای شورای نگهبان با توجه به ابلاغ بخشنامه جدید بخشنامه‌های مشابه موردشکایت را خلاف موازین شرع نشناختند و عزم سازمان تأمین اجتماعی در تطبیق قوانین خود با موازین شرع، منجر به عدم ایراد مجدد فقهای شورای نگهبان به مصوبات این سازمان گردید.

    ولی اله احمدی، نماینده دفتر هماهنگی امور سرمایه گذاری و اشتغال استانداری، با تأکید بر اینکه حق کارگران باید به طور کامل رعایت شود، خاطرنشان کرد: طرح و بررسی این موضوع در شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی یک ضرورت است وی همچنین پیشنهاد نمود پیش نویس مکاتبه ای توسط تأمین اجتماعی استان تنظیم و جهت ارسال مکاتبه‌ای رسمی با امضای استاندار محترم به مراجع ذی‌ربط، به دفتر هماهنگی امور سرمایه گذاری استانداری ارسال گردد.

  • صد و بیست و هفتمین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

    بررسی دلایل توقف معافیت 20 درصد کمک دولت سهم بیمه کارفرمایی رونامه های محلی استان

    علی شکرابیمشاور تأمین اجتماعی اتاق بازرگانی بیرجند در جلسه کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان که در مورخ 21/07/1404 در محل سالن جلسات اتاق بازرگانی بیرجند برگزار گردید، اظهار نمود موضوعی که جهت بحث ارائه می‌گردد، به درخواست روزنامه‌های محلی است که در دو محور اصلی قابل بررسی می‌باشد، اول اینکه هنگامی که روزنامه‌ها اقدام به پذیرش آگهی از اشخاص حقیقی یا حقوقی می‌نمایند، این امر در چارچوب فعالیت‌های اقتصادی قرار گرفته و از منظر سازمان تأمین اجتماعی، درآمد حاصل از این آگهی‌ها مشمول ماده ۳۸ قانون تأمین اجتماعی می‌شود که بر اساس این ماده قانونی، درآمدهای مذکور به عنوان پایه محاسبه حق بیمه منظور می‌گردد. اما مسئله ای که اتفاق می افتد این است که فعالیت پیمانکاری از مصوبه سال 1361 هیات وزیران در خصوص استفاده از معافیت کمک دولت حق بیمه سهم کارفرما تا میزان 5 نفر استثنا شده‌ ؛ که در این خصوص به عنوان مثال، کارفرمایان خارجی و پیمانکاران مشمول این مصوبه نمی باشند و هنگامی که روزنامه‌ها آگهی‌هایی از این دست می‌پذیرند، سازمان تأمین اجتماعی استناد به همین استثناها نموده و درصدد وصول حق بیمه خارج از مصوبه مذکور برمی‌آید. در این جا سوالی مطرح می گردد که اگر اشخاص مذکور فعالیت‌هایی خارج از حوزه اصلی خود به صورت پیمانکاری انجام دهند، آیا مشمول قانون خواهند بود یا خیر؟ دوم آنکه، در مواردی که یک شخص حقیقی به طور مستقل اقدام به درج آگهی در روزنامه می‌نماید، آیا این فعالیت مشمول مقررات تأمین اجتماعی می‌شود یا خیر؟ شکرابی افزود در عمل، ممکن است روزنامه‌ها در چنین شرایطی با چالش مواجه شوند، چرا که سازمان تأمین اجتماعی به استناد قوانین موجود، درخواست حق بیمه می‌نماید. بنابراین، ضروری است تا راهکاری در این خصوص اندیشیده شود و به این سوال پاسخ داده شود که آیا این گونه موارد باید مستثنا گردند یا رویه‌ای مشخص برای آنان تعریف شود؟ مشاور تامین اجتماعی اتاق بازرگانی بیرجند گفت در این راستا پیشنهاد می گردد کلیه مستندات مرتبط، از جمله کاربرگ شماره ۳، آگهی‌های تبلیغاتی و سایر اسناد پراکنده، در یک کاربرگ واحد (همچون کاربرگ شماره ۴) تجمیع گردد تا از سردرگمی و بروکراسی اداری جلوگیری شود. نکته حائز اهمیت آن است که اکثر اینگونه پرونده ها با توجه به اعتراض کارفرمایان ، طبق روال جاری اداری، به هیئت های رسیدگی به بدهی ارجاع خواهند شد و با توجه به اینکه موضوع رسیدگی به این پرونده ها در هیات ها زمان بر و احتمال قطعی شدن بدهی ها طبق تصمیمات هیاتها هم وجود دارد لذا لازم است پیش از رسیدن به آن مرحله، تکلیف نهایی آن در چارچوب مقررات مشخص گردد. شکرابی در ادامه افزود مورد دیگری که قابل بحث است، این است که احتمال دارد کارفرما بر اساس اطلاعات ناقص برخی از مراحل لازم برای پیگیری بدهی ها مربوطه را رعایت نکرده، نسبت به آن بی‌تفاوت بوده و یا حتی از آن آگاهی نداشته است، این امر تا بدانجا پیش رفته که حسابرس وارد عمل شده و اطلاعاتی را استخراج نموده است. در مقابل، حالتی نیز متصور است که کارفرما خود را ملزم به رعایت ماده ۳۸ می‌داند و حتی پیش از آنکه پرونده به مرحله «کاربرگ ۳» برسد، اقدام به ثبت آگهی در روزنامه‌ها بر اساس این ماده قانونی نموده است. در چنین شرایطی، پرسش اینجاست که چه اقداماتی می‌بایست صورت پذیرد؟ مشاور تامین اجتماعی اتاق بازرگانی بیرجند در ادامه با طرح پیشنهادی افزود اگرچه با پیمانکار شدن، کارگاه‌ها از شمول کمک دولت مستثنی می‌شوند، اما می‌توان با تعریف یک شاخص مشخص، مثلا تا درصدی از کل فعالیت (مانند ۳۰ یا ۴۰ درصد از سهم اشتغال نیروی انسانی در امور پیمانکاری)، راهکاری صحیح اتخاذ نمود. به عنوان مثال، اگر هزینه‌های مرتبط (نظیر آگهی) یا سهم اشتغال نیروی انسانی در بخش پیمانکاری، کمتر از ۵۰ درصد کل مبلغ پیمان باشد، امکان برخورداری از معافیت کماکان فراهم می گردد. این پیشنهاد به منظور ارائه راه‌حلی برای خروج از قالب استثنائات و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های گزاف ارائه می‌شود. شکرابی در ادامه افزود راه‌حل پیشنهادی در این خصوص، امکان پذیر شدن تفکیک کارگاه‌ها بر اساس یک شاخص مشخص است. بعنوان مثال برای کارگاهی که ۱۰۰ درصد فعالیت آن پیمانکاری است و در کارگاه خودش این کار  انجام می‌پذیرد (یعنی به جای ارائه خدمات متفرقه، پروژه‌های پیمانکاری می‌پذیرد)، خروج از شمول امری کاملاً منطقی است. اما برای کارگاهی که تنها بخشی (۳۰ تا ۴۰ درصد) از فعالیت اصلی آن در حوزه پیمانکاری است، می‌توان شرایطی فراهم آورد که کماکان از مزایا و حمایت های دولتی بهره‌مند بماند. شکرابی در ادامه با ارائه دو پیشنهاد افزود به عنوان پیشنهاد اول، دفاتر روزنامه از اساس فعالیت های خود را در قالب یک قرارداد مشخص قرار داده تا میزان کارکرد درج آگهی و مبالغ پیمانکاری مشخص باشد تا در صورت اینکه فعالیت های پیمانکاری جزو فعالیت عمده روزنامه ها نباشد ترتیبی از سوی سازمانهای مسئول اتخاذ گردد تا از کمک دولت خارج نشوند  . در این راستا پیشنهاد دومی که می‌توان مطرح نمود، این است که بحث آگهی‌های تبلیغاتی و آگهی‌های ثبت شده، به عنوان «خرید» در نظر گرفته شود، نه به عنوان «سفارش ساخت». زیرا زمانی که به عنوان سفارش ساخت تعریف می‌شود، یعنی سفارشی برای تولید کالایی خاص صادر شده است، اما آگهی چنین ماهیتی ندارد. بنابراین، می‌توانیم آن را به گونه‌ای تعریف کنیم که مشمول عنوان «سفارش ساخت» نگردد.

    علی جعفرپور مقدم- مدیر مسئول روزنامه آوای خراسان جنوبی در این جلسه با طرح دوسئوال گفت: نخست این پرسش مطرح است که چگونه روزنامه ها به عنوان پیمانکار شناسایی می‌شوند، در حالی که همان نیروی انسانی بیمه شده در کارگاه مشغول به کار است و طراحی و درج آگهی که یکی از کارهای اصلی روزنامه است توسط نیروی همان مجموعه انجام می شود؟ سؤال دیگر این که مبنای احراز شرایط انعقاد قرارداد پیمانکاری ازنظر سازمان تامین اجتماعی چیست؟ مدیر مسئول روزنامه آوای خراسان جنوبی در ادامه با اشاره به پیگیری های انجام شده از اداره کل تامین اجتماعی استان اظهارداشت این اداره محترم اعلام نموده اختیار این امور در دست استان نمی باشد و حسابرسی ها توسط شرکت‌های حسابرسی خارج از استان انجام می شود، وی با ابراز گلایه مندی از انجام حسابرسی ها در خارج از استان گفت کاربرگ‌هایی برای دفاتر روزنامه های استان ارسال می‌گردد که ملزم به اقدام بر اساس این کاربرگ‌ها می باشند، طبیعی است که هر کاربرگی که ارسال می‌شود، در نهایت اقدامات مربوط به آن، اعم از ثبت بدهی، اخطار یا سایر موارد، توسط مجموعه استانی به ثبت می‌رسد با وجود این که در استان خراسان جنوبی تنها سه روزنامه رسمی وجود دارد، این سؤال پیش می‌آید که وقتی چنین کاربرگی برای این سه کارگاه ارسال می‌شود، فرآیند کار به چه صورت انجام می پذیرد؟ اگر مقررات موجود حاکم بر این امر باشد که به طور قانونی امکان مکاتبه با شرکت‌های حسابرسی، اعلام نظر یا اعمال نظر در این خصوص وجود ندارد لذا درخواست می گردد از طریق سازمان تأمین اجتماعی استان پیگیری های لازم در این خصوص صورت پذیرد. در حال حاضر، به ازای هر کاربرگی که از سوی حسابرسان صادر می‌گردد، دفاتر روزنامه می‌بایست حداقل حدود نصف روز وقت صرف نمایند تا در سامانه‌های مربوطه، فرآیند اعتراض را ثبت کرده و سپس نسبت به پیگیری آن اقدام نمایند. به عنوان مثال، در ماه گذشته، سه، چهار مورد از این کاربرگ‌ها برای دفتر روزنامه ارسال شد که به دلیل مشغله فراوان، فرصت پیگیری آنها صورت نپذیرفت و در نهایت ترجیح دادیم جریمه مربوطه را پرداخت نماییم تا از هدر رفت زمان بیشتر جلوگیری شود. مدیر مسئول روزنامه آوای خراسان جنوبی ضمن درخواست طرح موضوع در شورای گفت‌وگو دولت و بخش خصوصی استان خواستار پیگیری موضوع درسطح ملی شد و گفت اگرچه این فرآیند قانونی ممکن است به نظر طولانی و همراه با چالش باشد، اما یکی از راه‌حل‌های ممکن، انجام همه امور در یک کاربرگ به شکل تجمیعی می باشد، بدین ترتیب که در پایان هر ماه یا در پایان سال، هیئت مذکور، نظر نهایی خود را اعلام نماید اما نکته حائز اهمیت این است که در صورت اجرای این روش و ثبت آن در سامانه‌های مربوطه، کمک‌های دولتی مربوطه را از دست خواهیم داد. جعفرپور افزود: دفاتر روزنامه استانی بارها درخصوص درخواست انجام حسابرسی توسط شرکت های استانی مکاتبه نموده اند اما متأسفانه به دلیل الزام استانداردهای خاص در خصوص مؤسسات حسابرسی، پاسخ قانع کننده ای دریافت نشده است.

    در ادامه جلسه سایر نمایندگان روزنامه های محلی استان ضمن تأیید موارد مطروحه توسط مدیر مسئول روزنامه آوای خراسان جنوبی مشکل اصلی قطع کمک هزینه دولت، را بروکراسی اداری و طولانی بودن فرایند اعتراض و رسیدگی به منظور برقراری مجدد کمک هزینه پس از صدور کابرگ های ناشی از حسابرسی اعلام نمودند.

    مهدی مرادی- رئیس اداره بازرسی و رسیدگی به شکایات اداره کل تامین اجتماعی استان با اشاره به این که موضوعات مطروحه در قالب فاکتور و یا قرارداد ارائه می‌گردند، گفت در مصوبه شهریورماه ۱۳۶۱ هیئت محترم وزیران، لیست دستگاه‌های ذی‌ربط مشخص شده و  با گذشت زمان و پس از انجام محاسبات، وجوه دریافتی سازمان ها  بابت قراردادهای منعقده آن دوره تسویه می‌گردید. بنابراین در خصوص کارگاه‌هایی نظیر چاپخانه‌ها و روزنامه‌ها، باید متذکر شد که این مؤسسات، کارگاه‌های صنعتی، خدماتی، تولیدی و یا فنی و مهندسی ثابت محسوب می‌شوند. حال آنکه اگر قرارداد بر اساس ماده (۳۸) و با شخصیت حقیقی منعقد گردد و متقاضی فاقد گزارش بازرسی یا پرونده مطالباتی باشد، صدور تعهد حسابرسی و بارگذاری مجوز، بلافاصله اقدام مطلوبی خواهد بود. لذا مشکل اصلی، در ارتباط با بحث «کمک دولت» به کارگاه‌ها خصوصا دفاتر روزنامه ها مطرح است، بدین صورت که اگر کارگاهی در قالب پیمانکاری قرارداد ‌بندد، با توجه به مستثنیات مقرر، از شمول کمک دولت خارج خواهد شد. علت این امر، دارا بودن قرارداد در آن بازه زمانی می باشد. لیکن بلافاصله پس از اتمام قرارداد، این شمولیت مجدداً قابل بررسی خواهد بود. مرادی در ادامه افزود در همین راستا، شیوه‌نامه‌ای توسط ستاد 4082/1401/5020 مورخ 17/06/۱۴۰۱، در خصوص کارگاه‌های تحت پوشش کمک دولت، تدوین و ابلاغ گردید. بر اساس این شیوه‌نامه، که در چارچوب قوانین مصوب هیئت محترم وزیران تنظیم شده است، بازرسی‌های مستمر جهت تعیین نوع فعالیت کارگاه ضروری می‌باشد. رئیس اداره بازرسی و شکایات اداره کل تامین اجتماعی استان در پاسخ به این پرسش که آیا فرآیند فعلی درج آگهی و اطلاع‌رسانی برای شرکت‌های حقوقی، ادارات و سازمان‌ها، آنان را از این مقررات مستثنی می‌سازد یا خیر؟! باید گفت خیر، چرا که به دلیل دارا بودن فاکتور، مشمولیت آنان کماکان برقرار است لذا این رویکرد برای مواردی مانند چاپخانه‌های روزنامه‌ها، نجاری‌ها، تراشکاری‌ها و جوشکاری‌ها که فعالیت اصلی آنها به وضوح تعریف شده و درصد کمی از کارشان ممکن است مشمول مقررات پیمانکاری گردد، قابل تعمیم است. وی در ادامه افزود دلیل اهمیت این موضوع، تعهد دولت به پرداخت ۲۰ درصد سهم بیمه کارفرمایی است که در سیستم به عنوان بدهی دولت ثبت و پس از آن، فرآیندهای مربوطه (مانند تعلق حق بیمه بیکاری) دنبال می‌شود. رئیس اداره بازرسی و رسیدگی به شکایات اداره کل تامین اجتماعی استان در ادامه با اشاره به قراردادهای ماده 38 تأمین اجتماعی گفت، ذکر این نکته ضروری است که این قراردادها بر دو نوع هستند: موضوع ماده ۴۱ قانون تأمین اجتماعی که محاسبه پیمان آنها براساس ضریب می باشد و موضوع ماده ۴۷ برای اشخاص حقیقی و یا حقوقی (که با اعلام کد، مفاصاحساب صادر خواهد شد). در مورد ماده 47 قانون تأمین اجتماعی و اشخاص حقیقی، اگر کارگاه صنعتی، خدماتی، تولیدی و یا  فنی و مهندسی ثابت باشد، ثبت قرارداد بلافاصله و بدون نیاز به پرداخت وجهی، منجر به صدور مفاصاحساب می‌گردد و جای نگرانی وجود ندارد. مرادی در ادامه افزود بخش عمده چالش حاضر، ناشی از مکاتبه ای است که از سوی اداره کل محترم وصول حق بیمه سازمان تأمین اجتماعی (به عنوان یکی از ادارات فعال در حوزه پیمانکاری) صادر شده است. بر اساس این نامه، کارگاه‌های مذکور از تاریخ شروع فعالیت پیمانکاری، از شمول تسهیلات قانونی خارج شده و ملزم به ارسال لیست با نرخ کامل (۲۷٪ به علاوه حق بیمه اضافه کاری) می‌شوند. بدیهی است استمرار مجدد معافیت حق بیمه سهم کارفرمایی پس از اتمام قرارداد، منوط به انجام بازرسی، تعیین فعالیت عملیاتی اصلی کارگاه و انطباق آن با فهرست مصوب سال ۱۳۶۱ هیئت محترم وزیران می‌باشد. رئیس اداره بازرسی و رسیدگی به شکایات اداره کل تامین اجتماعی استان همچنین اعلام نمود سازمان تامین اجتماعی استان در این زمینه مکاتباتی  ارسال نموده که نمایندگی موسسه حسابرسی استان که زیر نظر خراسان رضوی می باشد نسبت به افزایش تعداد پرسنل آن اقدام شود و با توجه به حجم زیاد حسابرسی به صورت مستقل عمل نماید. زیرا حجم پروژه ها افزایش یافته و رسیدگی به آن با تأخیر صورت می‌پذیرد که این امر به ضرر سازمان می باشد. مرادی در ادامه با اشاره به پیشنهاد مطرح شده از سوی مشاور تأمین اجتماعی اتاق بازرگانی بیرجند، تأیید نمود در مورد فعالیت‌هایی که صرفاً خرید و فروش ساده هستند، مشکلی در خصوص صدور مفاصاحساب آنها وجود ندارد.  همچنین در بحث فاکتورها یا مفاد قراردادها، به عنوان مثال، هر نوع کالایی که خریداری می‌شود – با توجه به بخشنامه تلخیص و تنقیح و تجمیع مقاطع کاران که به صراحت بیان کرده در مورد کالایی که ماهیت آن صرفاً خرید و فروش محض است صدور مفاصاحساب آنها بلامانع است– اما در سایر موارد، مثلاً زمانی که خدمات پشتیبانی ارائه می‌شود، باید به عنوان خدمت محسوب گردد. به ویژه در دستگاه‌های اجرایی، هنگامی که قصد خرید کالایی را دارند، مکلف به برگزاری مناقصه از طریق سامانه دولت الکترونیک هستند. و براساس بخشنامه مربوطه در هر نوع برگزاری مناقصه و مزایده، خدمات پشتیبانی که به این شکل ارائه می‌شوند، مشمول یک ضریب بالاسری (سربار) می‌گردند؛ یعنی اساساً معاف از پرداخت حق بیمه محسوب نمی شوند. چرا که یک ضریب بالاسری، بسته به مورد، برای آن‌ها در نظر گرفته می‌شود و حق بیمه مطالبه می‌گردد

  • صد و بیست و ششمین جلسه کمیته کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی

    حسین قربانی، رئیس انجمن کارگزاران گمرکی خراسان جنوبی، در جلسه کارشناسی شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان مورخ 14/07/1404 با اشاره به شرایط کنونی کشور و ناترازی انرژی اظهار داشت: هرچند در استانی مانند خراسان جنوبی، به سبب وضعیت مطلوب‌تر و مدیریت مسئولین استانی این مسئله نسبت به سایر استان ها کمتر احساس می شود ولی در بسیاری از استان ها قطعی‌های مکرر برق و تعطیلی‌های گسترده صنایع رواج یافته است. این کسری برق، با توجه به آمارهای ارائه‌شده، به یقین در سال آتی نیز ادامه خواهد یافت، هرچند تلاش‌هایی در جهت رفع آن صورت می‌پذیرد. وی در ادامه افزود در این راستا، پیشنهاد برای جبران موقت این کمبود، بهره‌گیری از نیروگاه‌های خورشیدی و بادی است؛ زیرا تولید برق از سدها نیز به سبب کاهش بارندگی‌ها، رو به افول نهاده و تولید انرژی هسته‌ای نیز مباحث خود را دارد. رئیس انجمن کارگزاران گمرکی استان افزود در خصوص سرمایه گذاری در حوزه انرژی‌های خورشیدی، در سال‌های اخیر به ویژه دو سه سال گذشته، در خراسان جنوبی استقبال چشمگیری صورت گرفته که شایسته قدردانی از تمامی مسئولان ذی‌ربط است، البته امکان اعطای تسهیلات بیشتر و ساده‌سازی رویه‌ها نیز وجود دارد. وی با اشاره به پیشنهادات ارائه شده به دبیرخانه شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی استان، اولین پیشنهاد این انجمن را کاهش یا معافیت صددرصدی حقوق ورودی اعلام نمود. رئیس انجمن کارگزاران گمرکی استان دومین پیشنهاد این انجمن را امکان تخلیه کالا در محل اجرای پروژه، پس از ورود به کشور بدون انجام تشریفات گمرکی اولیه و انجام این تشریفات در نزدیک‌ترین گمرک به محل پروژه به منظور کاهش هزینه‌ها، تسریع در اجرا و تسهیل امور اجرایی سرمایه‌گذاران اعلام نمود و اظهار داشت در این زمینه، برخی از گمرکات مانند گمرکات خراسان جنوبی، همکاری شایسته‌ای را با سرمایه‌گذاران داشته و دارند لذا با توجه به موضوع تفویض اختیارات به استانداران، می‌توان این امر را پیگیری و قراردادی نمود یا آنکه مصوبه‌ای از هیئت محترم وزیران یا دستورالعملی از گمرک ایران، مشابه آنچه در ایام جنگ ۱۲ روزه برای تسهیل و تسریع تشریفات گمرکی ابلاغ شد، صادر گردد، زیرا رسوب کالا در گمرکات، با توجه به مسائل کنونی در حوزه ارزی، هزینه‌های سربار ناشی از انبارداری به تولید کننده و سرمایه گذار تحمیل می نماید، به ویژه اگر کالا در بنادر ورودی کشور بماند که هزینه‌های انبارداری در آنجا بسیار بالاتر خواهد بود.

    مرتضی صالح پور مسئول سرویس ارزیابی اداره کل گمرکات خراسان جنوبی نیز در خصوص پیشنهادات مطرح‌شده پیرامون کاهش حقوق ورودی، گفت این موضوع باید از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت به هیئت وزیران ارسال و درصورت تأیید و تصویب به گمرک ابلاغ ‌گردد. همچنین، در باب خروج کالا از گمرک بدون تشریفات، در صورتی که شرکت مربوطه دارای انبار اختصاصی با شرایط لازم را دارا باشد، امکان ترخیص کالا در محل پروژه با هماهنگی گمرک امکان پذیر و هم اکنون نیز در حال انجام است؛ بدین ترتیب، کالا به طور مستقیم به مقصد منتقل می‌گردد و پس از انجام تشریفات گمرکی، پلمپ آن گشوده می‌شود.

    علی حکیم‌پور رئیس اداره بازرگانی خارجی اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان، با اشاره به درخواست مطرح شده در خصوص کاهش سود بازرگانی واردات تجهیزات حوزه انرژی های تجدید پذیر اذعان داشت ابتدا باید فرم کمیسیون ماده یک تکمیل و سپس از طریق اداره کل صمت استان به مدیرکل دفتر صادرات و واردات وزارت صمت ارسال شود؛ وی همچنین تأکید نمود باید دلایل کافی و موارد به صورت دقیق در این فرم ارائه گردد. حکیم پور در ادامه افزود در باب ترخیص کالا از گمرک، در سامانه ثبت سفارش با هماهنگی گمرک، کالا به محل مورد نظر یا انبار اختصاصی ارسال می‌شود.

    علیرضا پوزشی، مجری نیروگاه های تجدیدپذیر و نماینده شرکت توزیع نیروی برق استان، در این نشست اظهار داشت: نیروگاه‌های خورشیدی متصل به شبکه، در حال حاضر، 59 مگاوات بوده که با ۱۰ مگاوات بادی در شهرستان درح (متصل به شبکه) ظرفیت شبکه که جمعاً به 69 مگاوات می رسد. از کل مصرف ۳۷۰ مگاواتی استان، 69 مگاوات از منابع تجدیدپذیر تأمین می‌شود که می توان گفت 18 درصد از پیک استان را تامین می کند و این مهم با همکاری استانداری محترم، اداره کل منابع طبیعی استان، اداره کل جهاد کشاورزی استان و اداره کل امور اراضی استان اجرایی شده است. پوزشی در ادامه افزود در فاز نخست، از ۲۷۴ حلقه چاه کشاورزی که جهت تجهیز به نیروگاه خورشیدی پیش‌بینی شده بود؛ حدود ۵۰ حلقه با ظرفیت ۵ مگاوات در حال اجرا است و پیشرفت آن بالای ۹۰ درصد است، همچنین در زمینه ادارات و دستگاه‌ها، بر اساس ماده ۵ قانون خدمات کشوری، تعهد تولید ۲۰ درصد از انرژی مصرفی وجود دارد که پیش‌بینی ما، ۳ مگاوات بوده و تقریباً به پیشرفت ۴۰ درصدی دست یافته‌ایم و در خصوص صنایع؛ بر اساس ماده ۱۶ قانون تولید و عرضه محصولات دانش‌بنیان، صنایع بالای یک مگاوات مکلف‌اند تا پایان پنج سال، ۵ درصد تولید را تأمین کنند که متأسفانه، عملکرد استان در این عرصه چشمگیر نبوده است. نماینده شرکت توزیع برق استان همچنین اعلام نمود  در بحث نیروگاه‌های انشعابی – چه حمایتی که از سوی دستگاه‌هایی چون کمیته امداد امام خمینی و بهزیستی معرفی شده و چه سرمایه‌گذاران محترم – حدود ۱۴۰۰ نیروگاه کوچک‌مقیاس و خانگی با ظرفیت ۱۶ مگاوات به شبکه متصل شده که نسبت به تعداد مشترکین، عملکرد مطلوبی به شمار می‌رود. در باب سرمایه‌گذاران و شرکت‌هایی که از درگاه ملی مجوزها اقدام به دریافت مجوز کرده‌اند – چه بر اساس ماده ۶۱ قانون خرید تضمینی و یا فروش در بورس انرژی–۴۲۰ مجوز با ظرفیت بالغ بر ۱۳۰۰ مگاوات است. پوزشی در پایان اعلام نمود پیش‌بینی ما این است که ۳۰ تا ۴۰ درصد این سرمایه گذاران به زودی برای تأمین کالا و ورود به فاز اجرا نیاز به واردات خواهند داشت که این امر قطعاً نیازمند تأمین منابع مالی و تسهیلات گمرکی خواهد بود.

    ولی اله احمدی، نماینده دفتر هماهنگی امور سرمایه گذاری و اشتغال استانداری، در این نشست اظهار داشت: یکی از دغدغه‌های اصلی دولت و حاکمیت، ناترازی انرژی است که چالش‌های گوناگونی را در عرصه‌های مختلف پدید آورده است. از سوی دیگر، استان خراسان جنوبی، با عنایت به ظرفیت‌های خدادادی خود – از جمله برخورداری از 300 روز آفتابی با تابش مستقیم، به عنوان هاب انرژی‌های تجدیدپذیر مورد توجه سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی (ساتبا) قرار گرفته و سرمایه‌گذاران فراوانی در این حوزه به استان هدایت می‌گردند. افزون بر این، هماهنگی های بین‌بخشی در استان، تسهیل امور را ممکن ساخته است. وی در ادامه افزود استاندار محترم، به عنوان نخستین گام در سطح کشور، در اسفندماه گذشته، ستاد توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر را تشکیل دادند که این مورد در مرکز مورد توجه قرار گرفت. وی در خصوص موارد مطروحه در جلسه گفت، این موضوع می‌تواند به عنوان دستور کار دوشنبه‌های کاری استاندار محترم – که در تهران حضور دارند – مطرح گردد و همچنین  از طریق مجمع نمایندگان و شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان پیگیری گردد. احمدی همچنین اذعان داشت مشکلی که اکنون در استان با آن روبرو هستیم، تفاوت قیمت‌های ارائه‌شده توسط شرکت‌ها، مجریان و پیمانکاران است.

    در پایان جلسه پیشنهاداتی در دو بخش استانی و ملی جهت طرح در شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی استان ارائه گردید.