در نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان جنوبی مطرح شد:
خراسان جنوبی باید به خط مقدم ارتباط اقتصادی ایران با افغانستان تبدیل شود
در نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان جنوبی با حضور سرکار خانم دکتر حنانه درشتی، مدیرکل سیاسی و بینالملل معاونت راهبردی ریاستجمهوری و هیئت همراه که در مورخه 1405/05/20 برگزار گردید، بر ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای مرزی استان برای توسعه روابط اقتصادی ایران و افغانستان تأکید شد. رئیس اتاق بازرگانی بیرجند نیز گفت: خراسان جنوبی به دلیل برخورداری از مرز مشترک با افغانستان، گمرکات، بازارچههای مرزی و ظرفیتهای متعدد اقتصادی، میتواند به خط مقدم ارتباط اقتصادی ایران با افغانستان تبدیل شود.
علیرضا خامهزر، رئیس اتاق بیرجند در شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان جنوبی با اشاره به اهمیت حضور مسئولان و برگزاری این نشست در استان اظهار کرد: سفر مسئولان به خراسان جنوبی و توجه به ظرفیتهای اقتصادی شرق کشور برای ما بسیار ارزشمند است و امیدواریم این نگاه راهبردی نسبت به افغانستان و مرزهای شرقی، به سایر نقاط کشور نیز منتقل شود.
وی افزود: افغانستان برای جمهوری اسلامی ایران از اهمیت ویژهای برخوردار است و خراسان جنوبی نیز به واسطه هممرزی با این کشور، جایگاه خاصی در توسعه روابط اقتصادی و تجاری با افغانستان دارد. خوشحالیم که در سطح کشور نیز توجه به اهمیت افغانستان افزایش یافته و بخشهای مختلف اقتصادی و تجاری نسبت به ظرفیتهای این بازار نگاه جدیتری پیدا کردهاند.
رئیس اتاق بیرجند ادامه داد: اتاقهای بازرگانی استانهای مختلف از جمله اتاق بازرگانی البرز و اتاق بازرگانی تهران نیز در حوزه افغانستان فعالیتها و برنامههایی دارند که این موضوع نشاندهنده اهمیت روزافزون بازار افغانستان برای فعالان اقتصادی کشور است.
خامهزر با بیان اینکه خراسان جنوبی میتواند نقش خط مقدم ارتباط اقتصادی ایران با افغانستان را ایفا کند، گفت: ما در استان ظرفیتهای ارزشمندی در اختیار داریم؛ از گمرک و بازارچههای مرزی گرفته تا مرزبانی و دستگاههایی که در نقاط مرزی مستقر هستند. مجموعه این ظرفیتها باعث شده است خراسان جنوبی بتواند نقش مهمی در تجارت خارجی کشور و بهویژه مبادلات اقتصادی با افغانستان داشته باشد.
وی تصریح کرد: اگر بتوانیم از ظرفیت مرزهای استان به شکل مطلوب استفاده کنیم، بخش قابل توجهی از تجارت ایران با افغانستان میتواند از مسیر خراسان جنوبی انجام شود. هدف ما این است که سهم استان در تجارت خارجی با افغانستان افزایش پیدا کند و بتوانیم ظرفیت بازارچههای مرزی و گمرکات استان را بیش از گذشته در خدمت اقتصاد کشور قرار دهیم.
رئیس اتاق بیرجند با اشاره به حجم تجارت خارجی ایران و افغانستان بیان کرد: تجارت با افغانستان ظرفیت بسیار بالایی دارد و باید تلاش کنیم سهم خراسان جنوبی از این بازار افزایش یابد. بر اساس ظرفیتهای موجود، میتوان برای توسعه مبادلات و حرکت به سمت تجارت در مقیاسهای بالاتر برنامهریزی کرد و بخشی از تجارت خارجی کشور با افغانستان را از طریق مرزهای خراسان جنوبی انجام داد.
ضرورت تقویت زیرساختهای مرزی
خامهزر با تأکید بر ضرورت توجه ویژه به زیرساختهای مرزی استان اظهار کرد: توسعه تجارت با افغانستان بدون تقویت زیرساختهای گمرکی، حملونقل، بازارچهها و امکانات مرزی امکانپذیر نیست و انتظار داریم دستگاههای ملی نیز در این زمینه حمایت بیشتری از استان داشته باشند.
وی افزود: مرزهای شرقی کشور تنها یک ظرفیت محلی برای خراسان جنوبی نیست، بلکه بخشی از ظرفیت اقتصادی و تجاری جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود. بنابراین هر میزان سرمایهگذاری و توجه به این مرزها، در نهایت به تقویت اقتصاد کشور و افزایش صادرات منجر خواهد شد.
رئیس اتاق بیرجند ادامه داد: لازم است نگاه به مرزهای شرقی، نگاهی ملی و راهبردی باشد و تصمیمگیریها نیز بر اساس همین نگاه صورت گیرد. خراسان جنوبی آمادگی دارد ظرفیتهای موجود را در اختیار توسعه تجارت خارجی کشور قرار دهد.
پروژههای برونمرزی و نقش آنها در توسعه تجارت
خامهزر همچنین به پروژههای برونمرزی اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از ظرفیتهایی که میتواند در خدمت اقتصاد کشور قرار گیرد، پروژههای برونمرزی و طرحهایی است که در سالهای گذشته با مشکلات و موانعی مواجه بودهاند.
وی افزود: برخی از این پروژهها سالها بلاتکلیف باقی مانده بود و به دلایل مختلف، از جمله مسائل مربوط به نحوه استفاده و رعایت الزامات از سوی طرف افغان، امکان بهرهبرداری کامل از آنها فراهم نشده بود؛ اما با همکاری دستگاههای مختلف تلاش شده است این موانع برطرف شود و زمینه استفاده از ظرفیتهای موجود فراهم آید.
رئیس اتاق بازرگانی بیرجند تأکید کرد: ادامه این همکاریها میتواند به رفع مشکلات موجود در مرز و ایجاد شرایط مناسبتر برای فعالیت تجار و بازرگانان دو طرف کمک کند.
ضرورت توجه بیشتر کشور به مرزهای شرق
خامهزر با اشاره به ظرفیتهای موجود در مرزهای شرقی کشور گفت: به نظر میرسد کشور باید توجه بیشتری به مرزهای شرقی داشته باشد. افغانستان در همسایگی ایران قرار دارد و این کشور میتواند یکی از بازارهای مهم صادراتی برای تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی استان و کشور باشد.
وی ادامه داد: شرایط افغانستان به گونهای است که اگر بتوانیم زیرساختهای لازم را فراهم کنیم و ارتباطات تجاری را به صورت پایدار و هدفمند توسعه دهیم، میتوانیم حضور مؤثرتری در بازار این کشور داشته باشیم.
رئیس اتاق بیرجند خاطرنشان کرد: خراسان جنوبی از این جهت موقعیت ممتازی دارد؛ چرا که هممرزی مستقیم با افغانستان، وجود بازارچههای مرزی، گمرک و تجربه چندین ساله فعالان اقتصادی استان در تعامل با طرف افغان، مزیتی است که باید در سطح ملی مورد توجه قرار گیرد.
بازار افغانستان فرصتی برای فعالان اقتصادی خراسان جنوبی
وی با تأکید بر لزوم افزایش فعالیت بخش خصوصی در افغانستان گفت: انتظار داریم زمینهای فراهم شود که فعالان اقتصادی خراسان جنوبی حضور بیشتری در بازار افغانستان داشته باشند. حضور در این بازار صرفاً به صادرات کالا محدود نمیشود، بلکه میتوان در حوزه خدمات فنی و مهندسی، سرمایهگذاری، اجرای پروژههای برونمرزی و سایر فعالیتهای اقتصادی نیز حضور پیدا کرد.
خامهزر افزود: اگر قرار است روابط اقتصادی ایران و افغانستان توسعه پیدا کند، بخش خصوصی باید نقش محوری در این فرآیند داشته باشد و دستگاههای دولتی نیز باید با رفع موانع و تسهیل فرآیندها، مسیر فعالیت بخش خصوصی را هموار کنند.
وی بیان کرد: اتاق بیرجند آمادگی دارد در کنار دستگاههای اجرایی استان و مجموعههای ملی، برای توسعه روابط اقتصادی با افغانستان همکاری کند و ظرفیت فعالان اقتصادی استان را برای حضور بیشتر در این بازار به کار گیرد.
خراسان جنوبی ظرفیت تبدیل شدن به محور تجارت با افغانستان را دارد
رئیس اتاق بیرجند در بخش دیگری از سخنان خود گفت: خراسان جنوبی میتواند به یکی از محورهای اصلی تجارت ایران با افغانستان تبدیل شود، اما تحقق این هدف نیازمند تصمیمگیری ملی، توسعه زیرساختها، تسهیل فرآیندهای گمرکی و مرزی و حمایت از فعالان اقتصادی است.
خامهزر تصریح کرد: باید تلاش کنیم ظرفیتهای موجود در مرز به صورت کامل مورد استفاده قرار گیرد و از فرصت همجواری با افغانستان برای ایجاد اشتغال، افزایش صادرات، رونق تولید و توسعه اقتصادی استان بهره ببریم.
وی افزود: در صورتی که زیرساختها متناسب با ظرفیت تجارت توسعه پیدا کند، میتوان شاهد افزایش فعالیت بازارچهها، رشد صادرات و حضور گستردهتر بازرگانان ایرانی در بازار افغانستان بود.
رئیس اتاق بیرجند همچنین بر ضرورت هماهنگی میان دستگاههای مستقر در مرز تأکید کرد و گفت: گمرک، مرزبانی، دستگاههای اقتصادی و سایر مجموعههای مرتبط باید در یک مسیر مشترک حرکت کنند تا فعال اقتصادی برای انجام یک فعالیت تجاری با موانع متعدد و فرآیندهای طولانی مواجه نشود.
استفاده از ظرفیت همه بازارچههای مرزی
خامهزر با اشاره به ظرفیت بازارچههای مرزی استان اظهار کرد: بازارچههای مرزی خراسان جنوبی ظرفیت مهمی برای توسعه تجارت با افغانستان هستند و باید تلاش شود فعالیت این بازارچهها متناسب با ظرفیت واقعی آنها افزایش پیدا کند.
وی گفت: رونق بازارچهها علاوه بر افزایش مبادلات تجاری، میتواند به رونق اقتصادی مناطق مرزی، ایجاد فرصتهای شغلی و افزایش درآمد مردم این مناطق نیز کمک کند.
رئیس اتاق بیرجند افزود: هدف ما این است که بتوانیم ظرفیتهای موجود را به شکل واقعی فعال کنیم و سهم استان از تجارت با افغانستان را افزایش دهیم؛ موضوعی که در صورت حمایت دولت و همراهی دستگاههای مرتبط، کاملاً دستیافتنی است.
خامهزر خواستار ارتقای ادارهکل گمرکات استان به ستاد نظارت گمرکات خراسان جنوبی شد و تأمین نیروی انسانی مورد نیاز نهادهای مستقر در مرز، بهویژه گمرک، جهاد کشاورزی در حوزه حفظ نباتات و سایر دستگاههای مرتبط را ضروری دانست.
وی ابراز امیدواری کرد با تأمین نیروی انسانی مورد نیاز، عملکرد گمرکات استان در حوزههای صادرات، واردات و ترانزیت افزایش یابد.
رئیس اتاق بیرجند همچنین با اشاره به روند تکمیل جاده ماهیرود ـ فراه و پیگیریهای استاندار و مجموعه مدیریت استان برای به سرانجام رسیدن این پروژه، گفت: با بهرهبرداری و زیر بار رفتن این مسیر، ظرفیتهای اقتصادی و تجاری استان، بهویژه در حوزه صادرات و واردات، افزایش خواهد یافت.
وی افزود: یکی از مهمترین آثار بهرهبرداری از این مسیر، تسهیل ورود مسافر و توسعه گردشگری، بهویژه توریسم سلامت خواهد بود و این جاده میتواند زمینه حضور و تردد آسانتر گردشگران و مسافران را فراهم کرده و به رونق گردشگری سلامت و فعالیتهای اقتصادی مرتبط با آن در استان کمک کند.
آمادگی بخش خصوصی برای توسعه روابط با افغانستان
وی در پایان ضمن قدردانی از حضور مسئولان و توجه آنان به مسائل اقتصادی و مرزی خراسان جنوبی گفت: از اینکه موضوع افغانستان و ظرفیتهای مرزهای شرقی در سطح ملی مورد توجه قرار گرفته است، خوشحالیم و امیدواریم این توجه به تصمیمات عملی و اجرایی منجر شود.
خامهزر تأکید کرد: بخش خصوصی خراسان جنوبی آماده است در کنار دولت برای توسعه روابط اقتصادی با افغانستان، افزایش صادرات، فعالسازی ظرفیت بازارچهها و توسعه پروژههای برونمرزی همکاری کند.
وی خاطرنشان کرد: اگر بتوانیم ظرفیتهای مرزی خراسان جنوبی را به درستی فعال کنیم، این استان نه تنها برای اقتصاد منطقه، بلکه برای اقتصاد ملی نیز میتواند نقش مؤثری در توسعه تجارت با افغانستان داشته باشد و به عنوان یکی از مهمترین مسیرهای ارتباط اقتصادی ایران با این کشور ایفای نقش کند.
خراسان جنوبی در مسیر تبدیل شدن به یک قطب اقتصادی اثرگذار قرار گرفته است
سید محمدرضا هاشمی، استاندار خراسان جنوی در نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی با بیان این مطلب که خراسان جنوبی امروز با تکیه بر ظرفیت های مرزی، تجاری و اقتصادی خود به یکی از کانونهای مهم تجارت در شرق کشور تبدیل شده، اظهار کرد: خراسان جنوبی با وجود ظرفیتهای کمنظیر، سالها در سایه برخی استانهای همجوار کمتر دیده شده، اما شاخصهای اقتصادی و تجاری امروز نشان میدهد خراسان جنوبی در مسیر تبدیل شدن به یک قطب اقتصادی اثرگذار قرار گرفته است.
وی با اشاره به اهمیت راهبردی مرزهای استان افزود: توسعه مبادلات با افغانستان یکی از مهمترین فرصتهای پیشروی خراسان جنوبی است و حجم تجارت شکلگرفته در این مرزها، ظرفیت بزرگی برای رونق اقتصادی استان و کشور ایجاد کرده است.
استاندار با تأکید بر سیاست دولت چهاردهم در توسعه روابط با کشورهای همسایه گفت: در ادامه نگاه ویژه قائد شهید امت و دولت دکتر پزشکیان به تقویت دیپلماسی همسایگی، برای نخستینبار والی فراه افغانستان به بیرجند سفر کرد و متقابلاً نیز سفرهایی به ولایتهای هرات و فراه انجام شد که این تعاملات، زمینه مناسبی برای توسعه مناسبات اقتصادی و افزایش مبادلات تجاری فراهم کرده است.
هاشمی با بیان اینکه سال گذشته یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون دلار صادرات به افغانستان انجام شده، تصریح کرد: در حال حاضر روزانه بیش از یکهزار و ۲۰۰ دستگاه کامیون حامل بار از مرزهای استان تردد میکنند و براساس گزارش گمرکات، واردات از افغانستان از طریق مرزهای خراسان جنوبی نیز رشد بیسابقه ۸۴۶ درصدی داشته است.
وی همچنین از اجرای طرح نوبتدهی اینترنتی صادرات به عنوان یکی از اقدامات نوآورانه استان یاد کرد و افزود: خراسان جنوبی نخستین استانی است که فرآیند نوبتدهی صادرات را به صورت اینترنتی اجرایی کرده است.
استاندار با اشاره به وجود ۴۸۲ کیلومتر مرز مشترک با افغانستان اظهار کرد: مسیرهای ترانزیتی خراسان جنوبی از کوتاهترین مسیرهای دسترسی برای تجار به شمار میرود و تکمیل زیرساختهای مرزی میتواند سهم استان را در تجارت منطقهای به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
هاشمی درباره مرز یزدان نیز گفت: با دستور ویژه رئیسجمهور به وزیر راه و شهرسازی، پروژه جاده دسترسی این مرز در حال تکمیل است، مرزی که تاکنون بیش از ۲۲ هزار تن واردات و هزاران تن صادرات از طریق آن انجام شده است.
وی با اشاره به آثار اقتصادی فعالیتهای مرزی بر معیشت مردم گفت: سال گذشته یکهزار و ۲۵۰ میلیارد تومان از محل فعالیتهای مرزی عاید استان شد که این منابع به صورت ماهانه به حساب ۱۱ هزار خانوار در چهار شهرستان مرزی واریز میشود، علاوه بر این، ۱۲۸ میلیارد تومان نیز از این محل به عنوان منابع مالیاتی به خزانه دولت پرداخت شده است.
استاندار در ادامه به شاخصهای کلان اقتصادی استان اشاره کرد و افزود: خراسان جنوبی در هشت ماه گذشته پایینترین نرخ تورم کشور را داشته، در حالی که در فروردین ۱۴۰۲ دومین استان گران کشور بود.
هاشمی نرخ بیکاری ۴.۴ درصدی، کسب رتبه برتر گمرکات استان در میان ۷۲ گمرک کشور، تحقق ۱۱۳ درصدی اعتبارات ملی عمرانی و افزایش تسهیلات بانکی استان به ۳۳ همت را از دیگر شاخصهای مثبت اقتصادی خراسان جنوبی برشمرد.
وی همچنین امنیت پایدار را یکی از مهمترین مزیتهای استان برای سرمایهگذاری و توسعه اقتصادی عنوان کرد و گفت: انسجام میان دستگاههای اجرایی، قضایی، امنیتی و نیروهای مسلح و همراهی نماینده ولیفقیه در استان، زمینه مناسبی برای تمرکز بر توسعه و رونق اقتصادی فراهم کرده است.
استاندار در پایان با تأکید بر ضرورت تقویت تعامل دولت و فعالان اقتصادی خاطرنشان کرد: بخش خصوصی را از دولت جدا نمیدانیم و اتاق بازرگانی را بازوی توانمند دولت در حوزههای اقتصادی و فرهنگی میدانیم.
هاشمی تأکید کرد: ما معتقدیم بخش مهمی از مسیر توسعه خراسان جنوبی باید با مشارکت، سرمایهگذاری و حضور مؤثر بخش خصوصی طی شود.
خراسان جنوبی ظرفیت تبدیل شدن به پایلوت اجرای طرح های کلان ملی را دارد
سلمان اسحاقی نماینده مردم شهرستانهای قائنات و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی در این جلسه گفت :حکمرانی موفق در گرو درک عمیق از علم اقتصاد، سیاست و جامعهشناسی است و ضرورت دارد کارگزاران اجرایی با تسلط بر این مبانی علمی، نسبت به اصلاح روندهای ناکارآمد اقدام کنند.
وی با انتقاد از برخی رویههای گذشته در حوزه سوخت، تصریح کرد: قاچاق ادعایی سوخت در خراسان جنوبی نتیجه سیاستهای اشتباه در سایر استانهاست. سوخت در مسیرهای طولانی استانهای مرکزی و رضوی وارد باک خودروها و در این استان کشف میشود، لذا این نگاه باید طبق رویکردهای جدید دولت اصلاح شود.
وی همچنین خواستار بازنگری در محدودیتهای سوختی برای برخی خودروها و ناوگان گذرموقت شد تا مسیر برای رونق ترانزیت هموار شود.
نماینده مردم شهرستانهای قاینات و زیرکوه در مجلس شورای اسلامی با اشاره به نقش مرز یزدان در معیشت مرزنشینان، افزود: در چهار ماه نخست امسال مبلغ ۱۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان از محل درآمدهای کولهبری یزدان به ۶ هزار و ۱۶۲ سرپرست خانوار پرداخت شده است.
وی عنوان کرد: مرز یزدان که در دهه ۸۰ موفقترین معبر مرزی کشور بود، اکنون با تصویب در کارگروه مرزی وزارت کشور به عنوان دومین مرز رسمی ایران و افغانستان تثبیت شده و نیازمند تقویت فوری زیرساختها برای پذیرش بار ترافیکی و کاهش فشار بر گمرکات دوغارون و ماهیرود است.
وی در ادامه با تاکید بر روند رو به رشد زیرساختهای مواصلاتی استان گفت: پروژه «جاده مرگ» (بیرجند – قائن) در دولت چهاردهم با اراده جدی و تامین اعتبار لازم در مسیر تکمیل قرار گرفته است.
نماینده مردم قائنات و زیرکوه بیان کرد: خراسان جنوبی با وجود امنیت پایدار و شاخصهای اقتصادی مطلوب، بستر مناسبی برای اجرای الگوهای توسعهای است.
وی ادامه داد: از معاونت راهبردی ریاست جمهوری انتظار میرود با بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و اقتصادی استان، این منطقه را به عنوان پایلوت طرحهای کلان ملی انتخاب کند و ما نیز تا حصول نتیجه نهایی و رفع موانع، مطالبهگر مطالبات مردم خواهیم بود.
خراسان جنوبی یکی از حلقههای مهم تجارت ایران با افغانستان است
دکتر حنانه درشتی،مدیرکل سیاسی و بینالملل معاونت راهبردی ریاست جمهوری در شواری گفتگوی دولت و بخش خصوصی گفت: طرح «تمرکززدایی تجارت ایران از بنادر جنوبی کشور» با هدف فعالسازی متوازن ظرفیتهای تجاری کشور در دستور کار معاونت راهبردی ریاست جمهوری قرار گرفته است.
وی اظهار کرد: حضور ما در استان، به دنبال دغدغه رئیسجمهور درباره عدم توازن موجود در تجارت ایران و ضرورت کاهش تمرکز تجارت کشور در بنادر جنوبی انجام شده است.
درشتی افزود: در این طرح تلاش میشود ظرفیتهای تجاری کشور بهصورت متوازن فعال شود و در کنار استفاده از توانمندی بنادر جنوبی، از گذرگاههای زمینی و بنادر شمالی نیز بهرهبرداری کامل صورت گیرد.
مدیرکل سیاسی و بینالملل معاونت راهبردی ریاست جمهوری تصریح کرد: در این نگاه، خراسان جنوبی صرفاً یک استان مرزی نیست، بلکه میتواند یکی از حلقههای مهم ارتباط تجاری ایران با افغانستان و بازارهای شرقی کشور باشد.
درشتی با اشاره به همکاری معاونت راهبردی ریاست جمهوری و اتاق بازرگانی تهران گفت: یکی از ویژگیهای این طرح، همکاری مستمر میان بخش دولتی و بخش خصوصی است و تلاش شده از ابتدای اجرای طرح، نگاه و ظرفیتهای هر دو بخش در کنار یکدیگر قرار گیرد.
وی ادامه داد: در گفتوگوهایی که با دستگاههای اجرایی و دولتی استان انجام شد، شاهد همگرایی و هماهنگی قابل توجهی میان مجموعه استانداری و بخش خصوصی بودیم که این موضوع میتواند زمینهساز اقدامات بزرگ و مؤثر در استان باشد.
دیرکل سیاسی و بینالملل معاونت راهبردی ریاست جمهوری با بیان اینکه دولت در حوزه تنظیمگری، تسهیلگری و سیاستگذاری میتواند اقدامات مهمی انجام دهد، گفت: در راستای تسهیل امور، نیازمند همکاری جدی بخش خصوصی هستیم و این طرح نیز با همین رویکرد دنبال میشود.
درشتی افزود: خراسان جنوبی نخستین استان از میان ۱۱ استانی است که در چارچوب این طرح مورد بررسی قرار میگیرد و انتخاب این استان به دلیل ظرفیتهای کمتر شناختهشده و قابلیت بالای آن برای توسعه انجام شده است.
وی با اشاره به عملکرد مدیریت استان اظهار کرد: حضور استاندار خراسان جنوبی و اقداماتی که طی دو سال گذشته در استان انجام شده، تأثیر قابل توجهی در ایجاد تحول و افزایش امید به اجرای اقدامات بزرگ داشته است.
مدیرکل سیاسی و بینالملل معاونت راهبردی ریاست جمهوری گفت: با توجه به تیم مدیریتی مستقر در استان و هماهنگی میان دستگاههای مختلف، ظرفیت مناسبی برای اجرای طرحهای بزرگ اقتصادی و تجاری در خراسان جنوبی وجود دارد.
درشتی با اشاره به نقش اتاق بازرگانی تهران در این طرح افزود: برای اجرای بخش سرمایهگذاری طرح نیز ظرفیتهایی از سوی اتاق تهران در نظر گرفته شده و تلاش میشود علاوه بر سرمایهگذاران مستقر در استان، سرمایهگذاران جدید نیز برای ورود به حوزههای مختلف اقتصادی خراسان جنوبی جذب شوند.
وی خاطرنشان کرد: برای ارائه گزارش نهایی و ورود طرح به مرحله اجرایی، فرصت پنجماههای از رئیسجمهور دریافت شده است و در این مدت باید ظرفیتها، موانع و فرصتهای سرمایهگذاری استان بهصورت دقیق بررسی و جمعبندی شود.
مدیرکل سیاسی و بینالملل معاونت راهبردی ریاست جمهوری ابراز امیدواری کرد: اجرای این طرح علاوه بر ایجاد رونق و توسعه اقتصادی در خراسان جنوبی، در تقویت امنیت ملی و توسعه اقتصاد کشور نیز نقش مؤثری داشته باشد.
درشتی در پایان از استاندار، مدیران استان و فعالان اقتصادی خراسان جنوبی به دلیل همکاری و میزبانی قدردانی کرد و گفت: امیدواریم نتیجه این سفر و اقدامات انجامشده، برکات ارزشمندی برای استان و کشور به همراه داشته باشد.د
باید توازن تجارت خارجی ایران میان ظرفیتهای دریایی و زمینی برقرار شود
دیاکو حسینی، معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران گفت: از میزان ظرفیتها و پتانسیلهای خراسان جنوبی بسیار متعجب شدم و انتظار نداشتم این استان با چنین ظرفیتهای انسانی و اقتصادی، تا این اندازه ناشناخته و مغفول مانده باشد.
وی اظهار کرد: ظرفیتهای قابل توجهی در این استان وجود دارد که باید بیش از گذشته معرفی و مورد استفاده قرار گیرد.
حسینی با اشاره به تمرکز بخش قابل توجهی از تجارت کشور در مرزهای جنوبی افزود: تجربه شرایط بحران و عدم قطعیت نشان داد که تمرکز بیش از اندازه تجارت کشور در مرزهای جنوبی میتواند اقتصاد ایران را در معرض مخاطرات جدی قرار دهد.
معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران تصریح کرد: ایران کشوری دوزیست است؛ یعنی هم از ظرفیتهای قارهای و هم از ظرفیتهای دریایی و اقیانوسی برخوردار است. تمرکز بیش از اندازه بر بخش دریایی و اقیانوسی نباید موجب غفلت از ظرفیتهای عظیم قارهای کشور و همسایگان زمینی ایران در آسیای مرکزی، آسیای غربی و آناتولی شود.
حسینی ادامه داد: بر همین اساس، بنا داریم با یک پروژه دومحوری، دولت بهتنهایی مجری امور نباشد و بخش خصوصی نیز بهعنوان پیشران اقتصاد در کنار دولت قرار گیرد. اتاق بازرگانی تهران نیز به نمایندگی از بخش خصوصی کشور در این مسیر در کنار دولت خواهد بود.
وی با اشاره به تعامل مطلوب اتاق بازرگانی با مجموعه دولت گفت: ارتباط بسیار خوبی میان اتاق بازرگانی و دولت وجود دارد و بسیاری از وزرای کابینه بهصورت مستمر در جلسات اتاق حضور پیدا میکنند. باید از این ظرفیت برای حرکت به سمت تجارت متوازن میان مسیرهای دریایی و زمینی استفاده کنیم.
معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران تأکید کرد: هدف ما این است که تجارت خارجی کشور بهصورت متوازن و با بهرهگیری همزمان از ظرفیتهای دریایی و زمینی توسعه پیدا کند.
حسینی با بیان اینکه اراده جدی برای اجرای این طرح وجود دارد، گفت: بخش خصوصی آمادگی دارد مشکلات و موانع موجود در حوزه تجارت و سرمایهگذاری را بهصورت علمی آسیبشناسی کند و اجازه ندهد نتایج این بررسیها صرفاً در قالب گزارش باقی بماند.
وی افزود: قرار است از هر سفر و بازدید، مجموعهای از دستورات اجرایی با امضای رئیسجمهور برای حل مشکلات فوری استخراج شود و در کنار آن، برای مسائل بلندمدت نیز برنامهریزی دو ساله انجام خواهد شد.
معاون مطالعات اقتصادی و آیندهپژوهی اتاق تهران خاطرنشان کرد: بخش خصوصی آمادگی دارد علاوه بر حمایت از استان خراسان جنوبی، در زمینه سرمایهگذاری زیرساختی نیز ورود کند تا در یک بازه زمانی پنجساله بخشی از عدم تناسب موجود در زیرساختهای تجاری و اقتصادی کشور جبران و توازن بیشتری در مسیر تجارت خارجی ایجاد شود.
تغییر نگاه به تجارت خارجی ، شرط موفقیت کریدورها
حسین ملکی مشاور تعهدات ارزی اتاق بازرگانی بیرجند با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه دولت به بازرگانان و تجارت خارجی گفت: لجستیک یعنی هماهنگی، همکاری و یکپارچگی و کریدور زنجیره به هم پیوسته ای از بندر، ریل، جاده، پایانه، مرز و تشریفات گمرکی است. اما در ایران، هر یک از این اجزا تحت مدیریت و منطق متفاوتی اداره میشوند. راهآهن، سازمان بنادر، گمرک، راهداری، مناطق آزاد، نهادهای محلی و دستگاههای مرتبط دیگر، هر کدام بخشی از این مسیر را در اختیار دارند و متاسفانه ساختار منسجم و مقتدری که بتواند این اجزا را در قالب یک راهبرد واحد و با تعهد به عملکرد مشخص مدیریت کند، شکل نگرفته است و این موضوع در شرایط جنگی ، بحرانی در دل بحران است.
ملکی در جلسه شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی خراسان جنوبی اظهار داشت: اگر در مرز کالا جریان نداشته باشد، سرباز جریان خواهد داشت و رونق جریان کالا فقط با تغییر نگاه دولت به تجارت خارجی محقق خواهد شد. قوانین و سامانه های تجارت خارجی کشور، همسو با تحریم و محاصره ، سنگ راه بازرگانان شدند و این سوال ساده را باید پرسید که آیا وقتی تمام دنیا در حال محاصره زمینی و دریایی کشور هست، بهتر نیست، انبارهای پر از کالا در گمرکات داشته باشیم؟ یا با همان بخشنامه های مانع تجارت و همچون شرایط عادی ادامه مسیر دهیم ؟
مشاور تعهدات ارزی اتاق بازرگانی بیرجند با اشاره به اهمیت کریدورهای ترکیه و پاکستان ادامه داد: نباید در بحث جایگزینی کریدورها، فلسفه ابلاغ سیاستهای توسعه دریا محور را فراموش کنیم ، چراکه هیچ جاده یا ریلی نمیتواند جایگزین ظرفیتِ عظیم یک کشتی غولپیکر شود. حمل زمینی 3 تا 5 برابر گران تر از حمل دریایی می باشد و تجارت کشور در شرایطی قرار گرفته که هزینه حمل کالای وارداتی از ارزش کالای صادراتی بیشتر شده و این مهم نه تنها سفره ها را نشانه گرفته که به دلیل قیمت تمام شده صادارت، تولید صادرات محور نیز با بمب ساعتی روبه رو می باشد. وقتی یک کشتی در بندر پهلو می گیرد، محموله آن توسط 5000 کامیون حمل می شود و در سال قریب به 2500 کشتی تجارت خارجی را نمی توان به یکباره در حمل زمینی متصور بود و می بایست کریدورهای جایگزین، حمل ترکیبی را داشته باشند که دریا بخش اصلی و حمل زمینی قسمت کوتاه ماجرا باشد.
واقع بینی در مسیر های جایگزین و حل موانع
ملکی افزود: استفاده از بنادری همچون گوادر، کراچی و قاسم که در بیان مسئولان به عنوان راه جایگزین مطمین تلقی می شود ، با چالشهای امنیتی، زیرساختی و مدیریتی قابل توجهی همراه است و این منطقه سالهاست با مشکلاتی نظیر فقر و فعالیت گروههای مسلح جداییطلب مواجه است. این شرایط، منجر به وقوع حملات تروریستی و اقدامات خرابکارانه علیه زیرساختهای حیاتی شده است و نمیتواند به تنهایی تکیهگاه مطمئنی برای تجارت ایران باشد و شکست در آن خاطره بدی را برای فعالان ایجاد خواهد کرد و کریدوری که می تواند با مدیریت صحیح به فرصت تبدیل شود با یک خاطره متروکه شدن کالا، بی اطمینانی محض و عدم انتخاب توسط سایر صاحبان کالا و نهایتاً عدم رونق کریدور را برای کشور به همراه خواهد داشت.
ضرورت عبور از حکمرانی تک بعدی به حکمرانی پیچیده
وی افزود: ما در ایران حکمرانی پیچیده را بهدرستی اجرا نمیکنیم و هر دستگاه بخشی از تجارت خارجی را در اختیار گرفته است و فقط خودش و اهداف سازمانی خود را می بیند و به اثر فراسازمانی آن بی توجه است، مثال واضح آن پیمان سپاری ارزی می باشد که بر معیشت آن بافنده فرش اثرگذاشت و باعث شد، با حذف تجارت خارجی، بافنده روستا را ترک کند، در حالی که روزی در کنار فرش، کشاورزی خود را نیز زنده نگه می داشت ، اما بانک مرکزی با نگاه تک بعدی بر مصارف ارزی، تجارت خارجی ایران را در مشکلات غرق کرد و این نهاد نه تنها پاسخگو نیست که برای رفع مشکلات ارزی که خودش ایجاد کرده، قابلیت دسترسی ندارد و حتی به مکاتبات پاسخ نمی دهد.
مشاور تعهدات ارزی اتاق بازرگانی بیرجند تصریح کرد: بخش خصوصی استان و استانداری می توانند تمام پیشنهادات مطرح شده در دستور جلسه را اجرایی کنند، اما شرط آن تغییر نگاه دولت به بازرگان و تفویض اختیار به استان است، همچنین کمیته ارزی اتاق با همکاری استانداری، 14 پیشنهاد را در خصوص جایگزینی کریدورها ارایه کرده است و انتظار بازرگانان استان از معاونت راهبردی ریاست جمهوری در این خصوص هم افزایی و ایجاد نگاه مشترک بین بانک مرکزی ، سازمان توسعه تجارت و کنفدراسیون صادرات اتاق ایران است و اگر این نگاه مشترک ایجاد شود، بسیاری از مسایل حل می شود.
سفارش گذاری سامانه ای در لجستیک خارجی
ملکی با اشاره به جایگاه سامانه جامع تجارت در قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز و مرجعیت آن گفت: در این سامانه منو لجستیک خارجی تعریف شده ، اما اثربخشی واقعی را ندارد و بهتر هست همانطورکه از طریق سفارش گذاری در مرکز مبادله تحریم ارزی را مدیریت می کنیم، با سفارش گذاری حمل در لجستیک خارجی و دسترسی شرکت های حمل به سفارش ها، بتوانیم حمل گروپاژ را توسعه و شرکت های برتر حمل و نقل را شناسایی و بهره برداری کنیم، چرا که یکی از مهم ترین حلقه های کریدور این هست که صاحب کالا و بارفرابر، نیازها و توانمندیه های یکدیگر را ببیند و دولت می بایست در این راستا نقش خود را به درستی و به موقع ایفا کند، اما متاسفانه دولت جایی که باید حضور داشته باشد، اثرش را نمی بینیم و جایی که نباید دخالت کند، با کنترل مقداری تجارت و دخالت نرخ ارز، تجارت کشور را زمین گیر کرده است.
پیشنهاد کاهش سود بازرگانی و عوارض صادراتی برای رونق تجارت استان
مشاور تعهدات ارزی اتاق بازرگانی بیرجند همچنین خواستار کاهش سود بازرگانی در واردات و عوارض صادراتی شد و گفت: رونق کریدور فقط با هزینه در ساخت انبار و مسیر نیست، کما اینکه منطقه ویژه اقتصادی و گمرک و راه و عوامل کارشناسی هستند، اما انبارهای کالایی خالی هستند و دولت می تواند با یک مصوبه در جهت کاهش سود بازرگانی واردات و کاهش عوارض صادراتی یا تعهد ارزی صادراتی، رونق خوبی را در گمرکات استان ایجاد کند، تا هر بازرگانی که بار خود را در خراسان جنوبی ترخیص کند، از تخفیف های قانونی برخوردار شود و هزینه های تحمیل شده بر کالاهای صادراتی و واردتی در کریدورهای جایگزین را پوشش داد.
